#kultura

Nowe:

Kadr z serialu „Stacja jedenasta". Fot. HBO Max

Trudny rok, dziwnie dobry rok (seriale 2022)

Takie rankingi to zawsze zabawa, ale i opowieść. Mam nadzieję, że pomimo swojej wycinkowości okaże się różnorodna i nie bez małych zaskoczeń. Na serialowe podsumowanie roku zaprasza Klara Cykorz.

Rys. Łukasz Pyrka

Symbolicznie wygrana batalia o zaangażowanie

Igor Stokfiszewski: Należeliśmy do generacji, która wchodziła w dorosłość, kiedy hossa kapitalistyczna naprawdę się kończyła. Zaczęliśmy zadawać sobie pytanie, w jaki sposób funkcjonuje ten świat, z jakich składa się komponentów, jakie mechanizmy nim rządzą. I czy może być inaczej skomponowany.

Maciej Nowak. Fot. Vogue Polska/youtube.com

Oblicza teatru z Kosowa: Handke, queer i pljeskavica

Prisztina to miasto ledwie 200-tysięczne, jednak aż kipiące od energii, której tak brakuje aglomeracjom naszej części Europy, paraliżowanym przez zarazę reprywatyzacji i deweloperki. W tym roku już po raz piąty odbył się tu narodowy teatralny showcase.

Osoby aktywistyczne oblewają zupą obraz Moneta w niemieckiej galerii. Fot. Inside Edition/YouTube.com

Monbiot: Sztuka cenniejsza niż życie

Jak daleko musimy się posunąć, aby ostrzec innych o skali kryzysu? Znacznie dalej niż do tej pory.

Newsletter

Najważniejsze wiadomości o tym, co robimy. W Twojej skrzynce email.

„Roboty w szkole ateńskiej", obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję. Autor: albyantoniazzi/flickr.com

Królewna Śnieżka w stylu Beksińskiego, czyli kogo zastąpi sztuczna inteligencja

Tak jak Deep Blue, komputerowy program zaprojektowany do wygrywania turniejów szachowych, w latach 90. rzucił na kolana legendarnego Garriego Kasparowa, tak dziś kolejne pokolenie sztucznej inteligencji pokazuje swoją wyższość nad ludzkimi artystami.

jasna 10

Jedne instytucje kultury potrzebują publiczności, a inne społeczności

Rozmowa z Magdaleną Malińską i Igorem Stokfiszewskim ze świetlicy Krytyki Politycznej Jasna 10.

Jerzy Jarniewicz. Fot. Biuro Literackie, ed. KP

Nie wszystko musimy zrozumieć. O poezji Jerzego Jarniewicza

Podobno nikt nie czyta poezji. Ale może to dlatego, że nauczono nas czytać ją źle?

Kadr ze zwiastuna filmu „Mała Syrenka". Fot. ©Disney

Markiewka: Czarna syrenka to nie marksizm. To kapitalizm kulturowy

O tym, dlaczego syrenka jest czarna i czy w serialach Netflixa rzeczywiście widać nadreprezentację mniejszości.

Jean-Luc Godard. Fot. Wikimedia Commons

Jean-Luc Godard. Wprost przeciwnie, czyli dwie lub trzy sceny z życia

Debiut Godarda pokazywał, że kino można zrobić w zasadzie ze wszystkiego. Jak to żartobliwie skomentował w trailerze sam reżyser: wystarczy piękna dziewczyna, bad boy i pistolet.

Tomasz Wołek. Fot. Ryszard Hołubowicz/lublin.com.pl/Wikimedia Commons, ed. KP

Rytuał wzajemnego słuchania

Miałam przyjemność poznać Tomasza Wołka nie z kart historii, nie ze wspomnień, ale takiego, jakim był na co dzień pod koniec życia.

Fot. Thomas Necklen/Unsplash

Pamięć, czułość i znaczenie. Czy współczesna powieść może być zaangażowana?

„Celowałem w serce społeczeństwa, a przypadkowo trafiłem je w brzuch” – podsumował Upton Sinclair, autor wydanej w 1906 roku powieści „Grzęzawisko”. Czy współcześni pisarze i pisarki też mają ambicje wywierania wpływu na rzeczywistość?

Publiczność Off Festiwalu. Fot. Jakub Szafrański

Żale niezalu czy szansa na przyszłość? O kondycji branży muzycznej w Polsce po pandemii

Czy przepaść między mainstreamem a „niezalem” się powiększyła? Czy wracamy do zainteresowania muzyką znanego sprzed pandemii? A może kapitał zżera powoli wszystko, wspomagany przez wrogie instytucje publiczne, skolonizowane przez prawicowych ignorantów?

Mayo - Coups de batons

Polityczny wymiar surrealizmu

Wystawa w londyńskiej Tate Modern próbuje wyrwać surrealizm z kontekstu międzywojennego Paryża, umieścić w prawdziwie globalnych ramach, przedstawić go jako ruch o ogólnoświatowym zasięgu i znaczeniu.

Maja Staśko. Fot. archiwum autorki

„Pokaż cycuszki”? Czas na koniec niesprawiedliwości i cyckową rewolucję

Przez większość życia wstydziłam się swoich piersi za dużych i za małych, rosnących i nierosnących, w staniku i bez. Zawsze było źle. Zamiast serca w mojej klatce piersiowej bił wstyd.

Materiały promocyjne Netflix

Saul Goodman, outsider na własnych zasadach

Awans społeczny to bardzo upokarzające doświadczenie: najpierw człowiek musi sam siebie przekonać, że jego obecna postać nie jest w porządku i należy ją gruntownie zmienić.

Mikołaj Sobczak, The Smiths

Kluczową kategorią młodej polskiej sztuki jest wrażliwość – to pierwsze pokolenie, które tak otwarcie nazywa emocje

Nazwanie i wyznanie emocji daje artystom i artystkom sprawczość, staje się punktem wyjścia do potencjalnej zmiany w kontekście wszystkich trapiących nas kryzysów.

austin-butler-elvis

Estrada na sterydach. Nowy film o Elvisie porywa

Dzięki hiperaktywnej reżyserii Luhrmanna widz nieraz poczuje każdą komórką swego ciała to, czego w konkretnych momentach swego życia doświadczał „Król” lub jego ekstatyczna publiczność.

Daryl McCormack and Emma Thompson in the film GOOD LUCK TO YOU, LEO GRANDE. Photo Courtesy of Searchlight Pictures. © 2022 20th Century Studios All Rights Reserved

Czy mogę cię pocałować?

Emma Thompson na pewno przełamuje tabu pokazywania ciała kobiety dojrzałej w kinie – bez upiększeń i też bez mydlenia oczu ściemami typu: patrzcie, oto pięćdziesięcioletnia Jennifer Lopez, a wygląda jak dwudziestka.

Gabriel Krauze, fot. Dawid Krawczyk

„Skoro bogaci mają nas w dupie, to my ich też” [rozmowa z Gabrielem Krauze]

Z Gabrielem Krauze, pisarzem i byłym gangsterem, o Arystotelesie, Caravaggiu i napadaniu na ludzi rozmawia Dawid Krawczyk.

Fot: Mata, youtube.com

Dlaczego nie zagłosuję na Matę

Nawet mgliście zarysowany program Maty pokazuje, że nie tylko nie ma on pomysłu na rozwiązanie problemów – to on jest problemem.

Kadr z serialu Schody. Fot. HBO Max

„Problemem nie są dowody, tylko twój charakter” [Majmurek o „Schodach”]

Kobieta jest ponad wszelką wątpliwość martwa, coś spowodowało jej śmierć. Mąż staje przed sądem. Twórcy dwóch seriali dostają wymarzony temat na true crime.

Ilustracja z komiksu Hołd dla Ziemi, Joe Sacco. Wyd. timof i cisi wspólnicy

Rysunkowa historia kolektywnej traumy [o komiksie Joe Sacco]

„Dziennikarstwo komiksowe” albo „reportaż komiksowy” nie są zjawiskami nowymi, a Sacco jest najlepszą osobą, która może w te gatunki wprowadzić.

Worki z piaskiem wokół pomnika hetmana Petro Sahaidachnego w Kijowie Fot. Fotoreserg/Depositphotos

To Rosja i Europa mają problem z ukraińską tożsamością

Rozmowa z Wasylem Czerepanynem, organizatorem Kijowskiego Biennale, międzynarodowego forum poświęconego sztuce, wiedzy i polityce.

Czytanie sceniczne spektaklu Bzik tropikalny w TR Warszawa Fot. trwarszawa/YouTube.com

Nie chodzi o ojcobójstwo

Rozmawiamy z członkami Zespołu Edukacji TR Warszawa: Michałem Domańskim i Anną Rochowską, koordynatorką zespołu, pracowniczką z 26-letnim stażem, której odejście stało się bezpośrednią przyczyną medialnego protestu aktorów.

Dyrektorka TR Warszawa Natalia Dzieduszycka Fot. Alicja Szulc

Dzieduszycka: Mam zrezygnować? Uciec? Nie jestem tchórzem

Jeśli dostanę niezbite dowody na mobbing czy przemoc – momentalnie pożegnam się z kimś, kto dopuszczał się przekroczeń swoich uprawnień wobec innych pracowników. Rozmawiamy z dyrektorką TR, Natalią Dzieduszycką.

Robotnicy osłaniają pomnik workami z piaskiem w Charkowie Fot. Fotoreserg/Depositphotos

Żadnej społecznej fascynacji kulturą rosyjską w Ukrainie nie będzie

Rozmowa z Izą Chruślińską, pisarką i rzeczniczką dialogu polsko-ukraińskiego.

Segregowanie darów w teatrze Fot. Olia Klimuk

W lwowskim teatrze: pomagamy i czekamy na zwycięstwo

Żeby w tych trudnych czasach uwierzyć, że czeka nas przyszłość, że to wszystko można przeżyć, najpierw trzeba uporać się ze swoją przeszłością.

Kadr z filmu Mała mama Fot. Gutek Film

„Mała mama”: O dzieciach (nie) dla dzieci

Z „Małą mamą” skojarzyły mi się animacje Disneya i Pixara – „Nasze magiczne Encanto” i „To nie wypanda” – nie tylko dlatego, że Dzień Matki niemal sąsiaduje w kalendarzu z Dniem Dziecka, a plakaty wszystkich trzech filmów można obecnie zobaczyć obok siebie w kinowych korytarzach.

Muniek Staszczyk Fot. 
Światowe Dni Młodzieży Krakow 2016/flickr.com

Czekając na prześladowanie Muńka Staszczyka

Muniek czuje się w Polsce członkiem jednej z najbardziej prześladowanych grup. Obok „myśliwych i palaczy”.

Cyryl I, Aleksandr Dugin, Władimir Putin Fot. Wikimedia Commons, ed. KP

Korzenie nowego rosyjskiego faszyzmu [rozmowa]

Rozmowa z Adamem Pomorskim, tłumaczem, eseistą, historykiem idei.

MS.Kronos Alexandr Zubko

Żaden „dobry Rosjanin” nie ma dziś prawa mówić w imieniu Ukrainy

Rozmowa z Marianą Sadowską, ukraińską pieśniarką, aktorką i kompozytorką.

Oksana Zabużko przemawia w Parlamencie Europejskim Fot. European Union 2022

Krzyż wam na drogę, chachły, czyli o toksycznej miłości

Każdy kolonizator kocha kolonizowanych, twierdzi Zabużko. To miłość typu: tak cię kocham, że nigdy nie dam ci odejść, raczej cię zabiję. Kinga Dunin czyta „Planetę Piołun” Oksany Zabużko.

Kadr z filmu Lewiatan Andrieja Zwiagincewa Fot. Against Gravity

Czy przez wojnę mamy skancelować Dostojewskiego?

Dziś jesteśmy winni solidarność przede wszystkim kulturze ukraińskiej, którą Rosja Putina chce – tak samo jak ukraińską państwowość – po prostu zniszczyć.

Ilustracja z gry Disco Elysium/ZA/UM, Humble Bundle

Manifest polityczny ubrany w opowieść detektywistyczną. Rozmowa z tłumaczem gry „Disco Elysium”

Próbowałem połączyć postać rzeczowego policjanta, który stara się wyrwać z uzależnień, z kompletnie nieobliczalnym świrem.

John F. Kennedy Fot. Wikimedia Commons CC0

JFK: ostatnie amerykańskie niewiniątko

Zabójstwo prezydenta Kennedy’ego było największą zbiorową traumą Ameryki aż do zamachów z 11 września. Oliver Stone nakręcił o nim już drugi film, tym razem dokumentalny.

Fot. John Perry/flickr.com

Irlandia planuje zapewnić artystom dochód podstawowy

Z powodu pandemii państwo zagwarantuje twórcom kultury dochód podstawowy przez kolejne trzy lata.

Fot. Małgorzata Kowal

To będzie przejęcie majątku skarbu państwa przez Kościół

Rozmawiamy z aktywistą Łukaszem Misiuną i Anitą Sowińską z Lewicy zaangażowanymi w walkę o Łysiec.

Skan fotografii Jana Świderskiego, IS PAN/ MEK

Hej, kolęda, kolęda, czyli niezbędny komentarz do antysemickiej maski

Nie dają mi spokoju maski Żydów i Romów z różnych grup kolędniczych. Nieraz słyszałam pytania: dlaczego muzeum pokazuje takie karykatury?

Wiktoria Korzeniewska Fot. Kamil Jasiński

Niesamowite Słowianki. „Tutaj nawet drzewa inaczej szumią”

Kiedy już najedliśmy się tym Zachodem, przyszedł czas zobaczyć, co mamy u siebie, pod głębokimi pokładami kultury. Tak zaczyna się odkrywać słowiańskość. (Ale uprzedzamy: Wielka Lechia to nadal brednia!) Reportaż Pauliny Siegień.

Reservation Dogs

Całkiem zwyczajny rok (seriale 2021)

Wszelkie podsumowania i top dziesiątki są zawsze selekcją subiektywnego, osobistego wycinka. Mam nadzieję, że czytelniczki i czytelnicy znajdą w moim małym przeglądzie coś dla siebie.

Fot. ZDECHŁY OSA/Youtube.com

Zdechły Osa „Sprzedałem dupe”: wyrzygany album dla wizjonerów

Jego debiut to album, który wymyka się wszelkim ramom gatunkowym. Takie płyty powstają rzadko, a gdy się ukazują, trafiają do kanonu.

Fot. HBO Max

I tak po prostu − jak nie ma Samanthy, w wielkim mieście nie ma seksu

Obejrzałam cztery odcinki serialu „I tak po prostu” i po prostu byłam wkurzona i rozczarowana tym, że z bohaterek po pięćdziesiątce zrobiono takie nienadążające za światem, niemądre osoby.

Fragment okładki książki Renegades. Born in the USA. Wyd. Crown

Obama i Springsteen: renegaci pod choinkę

Barack Obama i Bruce Springsteen, dwaj zupełnie nietoksyczni mężczyźni, z duchowej i patriotycznej potrzeby porozmawiali sobie o Ameryce. No miło.

Fot. Natalie Wynn Parrott, CC BY-SA 4.0

Oscar Wilde z YouTube’a, czyli filozofia bez przynudzania

ContraPoints to chwytliwa i nieoczywista kontra dla trolli z altprawicy – i jeden z najbardziej wpływowych kanałów na YouTubie.

Fot. Kuba Mozolewski

Jak wygląda lepszy świat? A tak!

„Dłuższy stół” to książka, w której obok przepisów kulinarnych są też inne, na przykład: jak zdobyć wizę humanitarną, jak wyrobić kartę stałego pobytu, jak dostać status uchodźcy. Kto stoi za tym projektem?

Fot. tomek.kolankiewicz.9/facebook.com, materiały prasowe FPFF Gdynia. Ed. KP

Wolałbym, żeby w Gdyni dyskutowano o filmach, a nie o polityce państwa

Z Tomaszem Kolankiewiczem, dyrektorem artystycznym festiwalu filmowego w Gdyni, rozmawia Jakub Majmurek.

Kadr z filmu „Titane”. Fot. materiały promocyjne

Ciągle te filmy o rodzinach…

Ścieżki czułości plączą się i rozplatają, prowadzą w przepaść lub w krzaki – czasem nie pozostaje więc nic innego, jak podziwiać widoki. A co przeszliśmy, to nasze.

Fot. memory-alpha.fandom.com

Kogo zbombardowałby kapitan Kirk?

Co łączy „Star Treka”, Afganistan i doktrynę imperializmu? Otóż scenarzyści „Star Treka” wprowadzili do popkultury pewne bardzo wyraźne przesłanie.

Fot. Y3t4r5/Wikimedia Commons CC-BY SA 4.0

Pięć powodów, dla których warto znać tę muzułmańską raperkę

Mona Haydar to kobieta, muzułmanka, Amerykanka o syryjskim pochodzeniu, poetka i robiąca karierę raperka, a do tego matka. Łączy bardzo wielu ludzi w nienawiści do siebie.

Legenda Radmoru

Legenda w przedmiotach zaklęta

Z poświęconej słynnemu gdyńskiemu przedsiębiorstwu „Legendy Radmoru” wyraźnie wyziera fascynująca opowieść o technologicznym rozwoju, snuta poprzez dizajn i materialną historię.

Fot. Festiwal Tutaka

Białorusini chcą głośno mówić o swojej kulturze, o języku

Festiwal Tutaka został wymyślony po to, by pokazać białoruskie przebudzenie i stworzyć miejsce, gdzie spotkają się Białorusini z Podlasia z Białorusinami z Białorusi i z wszystkim przyjaciółmi sprawy białoruskiej.

Fot. Joaquim Correa/Unsplash

Chcecie kultury? Wprowadźcie dochód podstawowy

Pracownicy kultury mocno ucierpieli w pandemii, ale już wcześniej byli grupą szczególnie sprekaryzowaną. Właśnie im przysłużyłby się dochód podstawowy.

Liliana Piskorska Zeic fot archiwum własne

Odzyskać radykalność

W sobotę 31 lipca w świetlicy Krytyki Politycznej na Jasnej 10 odbędzie się spotkanie z artystką Lilianą Zeic. Zapraszamy!

Oktawia Kromer. Fot. Jakub Szafrański

Na ludzkiej samotności można zarobić. Trzeba tylko oszukać

Żeby odczuć przyjemność z płatnego przytulania, musisz na chwilę oszukać się w myślach, że przytulająca osoba jest dla ciebie kimś bliskim.

Bohdan Pniewski i

Elity zawsze chcą, żeby było nowocześnie, ale nie dziwacznie

Bohdan Pniewski wykreował oblicze stolicy i jako architekt władzy przetrwał wszelkie burze polityczne. Jakby „dobra zmiana” miała swojego Pniewskiego, kogoś tak efektywnego w realizowaniu jej wizji, to trochę strach. Rozmowa z Grzegorzem Piątkiem.

Rafał Jakubowicz 100/100

Dziś na akademii nie wystarczy lepić gluty

Dr hab. Rafał Jakubowicz od dwóch dekad związany jest z Uniwersytetem Artystycznym w Poznaniu. Jest artystą, hebraistą, działaczem Inicjatywy Pracowniczej. Od miesięcy pozostaje w konflikcie z uczelnią. W rozmowie z Witoldem Mrozkiem opowiada, co się wydarzyło.

Ekspozycja w Wenecji Fot. Jacopo Salvi

Bez wsi nie poradzimy sobie z wyzwaniami przyszłości

Często to wieś jest poligonem, gdzie testuje się rozwiązania, które później zostaną przejęte przez miasta. Rozmowa z kuratorami wystawy „Trouble in Paradise” prezentowanej na Biennale Architektury 2021 w Wenecji.

Stephen King Jack Nicolson

Chcesz zostać pisarzem? Czytaj książki, słuchaj redaktorek

Kinga Dunin czyta „Jak pisać. Pamiętnik rzemieślnika” i „Później” Stephena Kinga oraz „Rozpływaj się” Anny Cieplak.

Mateusz Adamczyk 1

Niedasizm językowy nie istnieje

O feminatywach, języku neutralnym płciowo i poprawności rozmawiamy z Mateuszem Adamczykiem.

Bartosz Bielenia w Parlamencie Europejskim

Bartosz Bielenia dla KP: Performance Jany Shostak bardzo mnie poruszył

Aktor w geście solidarności z Białorusią krzyczy w PE. – Krzyk to wypowiedź najbardziej adekwatna do obecnej sytuacji osób, które są poddawane represjom w Białorusi – mówi nam Bartosz Bielenia.

Julia Ruszkiewicz

Państwo mecenasem kultury. Po co artystom opłata reprograficzna?

Czym byłby smartfon bez możliwości odtwarzania muzyki, filmów, czytania książek, artykułów prasowych, oglądania zdjęć czy grafik? Z reżyserką i scenarzystką Julią Ruszkiewicz rozmawia Paulina Januszewska.

Czarne Szmaty

Będziemy się teraz sami cenzurować?

Jeśli uwewnętrznimy głos pisowskiego kołtuna i rządowego cenzora i będziemy się cenzurować, zanim zrobi to PiS, to już przegraliśmy.

Joanna Rajkowska, Rhizopolis Fot. Monika Stolarska

Rajkowska: Ciała kobiet i ciała drzew wylądowały po jednej stronie barykady

Obserwowałam rzeź drzew, jej ślady, to, co po niej zostaje, i łączyłam z ogólną niechęcią władzy do ciał, również kobiet, mniejszości, każdego, kto nie pasuje do obrazu idealnego świata PiS-u – mówi Joanna Rajkowska.

Laura Jane Grace

Czy Bóg błogosławi twoje transpłciowe serce?

Jak Laura Jane Grace musiała zdradzić punk rocka, żeby nadal go grać.

ból przemoc

Przemoc nie jest metodą pracy w teatrze

W odpowiedzi na falę protestów wobec przemocowych sposobów pracy w teatrze niektórzy komentatorzy zastanawiają się, czy bez przemocy reżyseria w ogóle będzie jeszcze możliwa.

ludzki głos

„Ludzki głos” Pedro Almodóvara: ćwiczenia z konwersacji

Czy za kolejnym powrotem hiszpańskiego reżysera do „Głosu ludzkiego” Jeana Cocteau kryje się coś więcej niż domykanie dawnych wątków i po prostu chęć pracy z Tildą Swinton na tekście, z którym Almodóvar czuje się pewnie?

Marta Frej

Marta boska (nie tylko) od memów

Czy Maryja chodziłaby na protesty? Po co nam dziewczyńskość? Czemu Polkom jest coraz mniej do śmiechu? O tym rozmawiamy z Martą Frej.

sound of metal-2

Człowiek zwany ciszą

Pewien gość, z którym pracowałem, powiedział mi kiedyś, że póki ma się czym zająć, jakoś to leci, najgorzej jest tuż przed snem, kiedy człowiekowi zaczynają przychodzić do głowy różne głupoty. Myślę, że nie tylko jego to dręczyło.

przemysław czapliński-100

Czapliński: Bez odwagi społeczeństwo zostałoby pożarte przez władzę

Niepewność jest podstawowym stanem skupienia rzeczywistości, ale jest również pewną strategią zarządzania społeczeństwem. Rozmowa z Przemysławem Czaplińskim.

tomasz-stawiszynski

Stawiszyński: Toczmy spory, opierając się na faktach i podstawach naukowych. Bez nich rozstrzygać będzie naga siła

Nikt Kościołowi nie zabrania głosić przekonań, które w świetle wiedzy naukowej są anachroniczne, ale nie ma powodu, żeby te przekonania były podstawą prawa obowiązującego także ludzi niewierzących.

lgbt queer

My, lud queerowy

Naszą książkę można czytać jako swoistą historię nieheternormatywości i rozszczelniania opresyjnej normy – mówią Alessandro Amenta, Tomasz Kaliściak i Błażej Warkocki, twórcy „Dezorientacji. Antologii polskiej literatury queer”.

świetlica-warszawa_red-1024x1024

Huczne otwarcie Jasnej 10, warszawskiej Świetlicy Krytyki Politycznej, jeszcze się odbędzie

W roku 2020 na Jasnej 10 działo się naprawdę wiele: mikrozamówienia, prace z Programu Solidarnościowego, dyskusje, warsztaty, a nawet kilka koncertów. Ten rok również zapowiada się intensywnie. Zobaczymy się, on- czy offline.

biuro

Stawiszyński: Stół

„Regularnie dostarczaliśmy pomysły Zarządowi, Zarząd zaś równie regularnie je odrzucał, ale wciąż wymagał, żebyśmy je dalej podsuwali”. Opowiadanie Tomasza Stawiszyńskiego.

Fot. Wikimedia Commons CC BY-SA 3.0

Lem, prorok w peryferyjnym kraju

W latach 70. władze PRL robiły z Lema symbol sukcesu „drugiej Polski”, obok Fiata 126p i Huty Katowice. Michał Sutowski rozmawia z Wojciechem Orlińskim.

Zuzanna Bartoszek

Trudno się sobie podobać bez czyjejś pomocy

Osią mojej tożsamości nie jest to, że jestem łysa, ani to, że jestem kobietą. Osią jest to, że piszę, że maluję. Rozmowa z Zuzanną Bartoszek, poetką, artystką, jedną z bohaterek książki „Alopecjanki. Historie łysych kobiet”.

Watch Dogs: Legion. Fot. Ubisoft

Londyn zamienia się w bananową republikę

„Watch Dogs: Legion” to wirtualny postbrexitowy Londyn. Czy dystopijna rzeczywistość w tej grze jest warta sprawdzenia i oferuje graczom coś poza czystą rozrywką?

Fot. SnappyGoat.com. Ed. KP

Czy kino czeka trudny powrót do offline’u?

Skoro w pandemii premiery filmowe przeniosły się do sieci, to może po lockdownach na dużym ekranie zagoszczą seriale z Netflixa?

Fot. Molie Sivaram/Unsplash. Edycja KP.

Czym się (kulturalnie) znieczulaliśmy w 2020 roku

Kultura jako ucieczka czy może stymulacja? Przedstawiamy subiektywne kulturalne podsumowanie pandemicznego roku przygotowane przez zespół KP.

Fot. Edycja KP

Lepiej późno niż wcale

Kinga Dunin czyta „Nadchodzi chłopiec” Han Kang, „Smutnego ambasadora” Anandy Devi i „Debiutanta” Siergieja Lebiediewa.

Fot. materiały promocyjne

Rudzka: Pokazuję siłę mężczyzn, która jest słaba

Zajmuję się światem, w którym cierpienie kobiet jest umniejszane, może tylko prześwitywać – mówi Zyta Rudzka, autorka powieści „Tkanki miękkie”.

dikk815-min

Fascynujące pasożyty architektury

Dobudówki, których pełno w Europie Wschodniej, robią wrażenie tymczasowości i całkowitego braku poszanowania dla innych. Ale budzą też podziw dla nieposkromionej myśli technologicznej.

Fot. Wikimedia Commons, Youtube. Edycja KP.

Dziadersi polskiej fantastyki

Machosłowiańskość w fantastyce się przejadła. Panowie ze starej gwardii wkrótce będą musieli poddać się mechanizmom wolnego rynku, których tak zaciekle bronią.

Fot. Piotr Nykowski

Defekt sztucznych róż

Sprzedawcy nie mają łatwego zadania. Ledwie wiążą koniec z końcem. Dlatego rozumiem, gdy mówią, że teatry to nie dla nich, bo mają ważniejsze problemy na głowie.

Fot. Monika Bryk

Julki kontra kuce i piwniczaki. Ale generalnie to ***** ***

Dla młodych nie ma nic złego w okrzykach „jebać PiS”, ale już w obraźliwym nazywaniu czyjejś orientacji psychoseksualnej, płci czy pochodzenia – owszem.

Fot. Jakub Szafrański

Julki z Twittera chcą zmieniać świat

Jeśli zobaczycie w necie julkę, to stawajcie po jej stronie. Nawet jeśli pisze niemądrze, ma prawo do takiej samej łagodnej korekty jak jej głaskani po główkach koledzy.

Fot. Wikimedia Commons CC0

Czy chłopom na Zachodzie było gorzej niż w Polsce?

W Europie Wschodniej różnicę pomiędzy chłopem a szlachcicem uważano za równie wrodzoną jak kolor skóry w Stanach Zjednoczonych.

Fot. David Andrews/Flickr.com

Fałszywe wyobrażenia o realnej krzywdzie

To nie lewica moderuje debatę publiczną. To kapitalizm ustanawia pole debaty tak, by niektórzy nigdy nie mogli zabrać w niej głosu.

Kinga Dunin - fot jakubszafranski-4

Nie ma kultury bez „cancel”

Ważnymi instrumentami kształtującymi procesy uważniania i unieważniania dysponuje władza. Edukacja, prawo, polityka kulturalna…

Fot. USMC photo/Nicole Rogg/Flickr.com

Azbestowy koc katastrofy

Tkwimy w ogarniającym wszystko ogniu charkotu, który czasem zrywa się ze smyczy i przybiera kształt kryterium ulicznego, od Portland po Paryż.

Fot. Gerd Altmann/Pixabay

Brutalna prawda o „cancel culture”

Brutalna dla konserwatystów prawda o „cancel culture”.

Fot. Paweł Pająk/Flickr.com CC BY-NC 2.0

„Cancel culture”. Liberalny teatr czy lewicowy cyrk?

Ani lewicowy cyrk, ani liberalny teatr. Watykan i byli pracownicy Doliny Krzemowej odpowiadają na kryzys demokracji.

Frantz-Fanon-01

Czarny, czyli wszystkie nerwice świata

Książka Frantza Fanona bezlitośnie wytyka światu całą historię zbrodni, upokorzeń, a w końcu litości i wolności podanej „pańską ręką”.

Fot. Archiwum Marii Janion

„My z niej wszystkie”. O Marii Janion

Odeszła od nas Maria Janion, ale nie przemija jej intelektualny projekt.

młodzi faszyści onr szturmowcy

Piosenka przewodnia

Brunatność nie „wkradła się do domu Chopina”, ona zawsze tu była. To jej dom i ma do niego klucze.

mam-na-imie-jazz-festiwal-gdynia

Biblioteka w Gdyni zastraszona przez prawicę. „Nie możemy zapewnić dzieciom bezpieczeństwa”

Gdynia miała zamienić się w Miasto Słowa, ale zamiast tego stała się stolicą transfobii. Winna… książeczka dla dzieci.

Fot. LIBERATO/Youtube.com

Między mafią a pandemią: briefing z włoskiej kultury 2020

Mimo lockdownu i odwołania imprez masowych włoska kultura kwitnie. Polecamy najciekawsze nowości książkowe, filmowe i muzyczne tego lata.

J.K. Rowling

„Cancel culture” nie istnieje

W jednej kwestii J.K. Rowling nie różni się od Trumpa czy arcybiskupa Jędraszewskiego. Lubią przekonywać, że to oni są ofiarami polowania na czarownice.

Fot. dreamadoptionsociety.com

Epidemia w wirtualnej rzeczywistości

Wirtualne ciało nie jest złudzeniem czy zastępstwem realnego, tylko czymś nowym. To autonomiczna forma realności.

Pięciu Braci. Fot. Materiały promocyjne.

„Pięciu braci” to ludowa, nie-biała historia wojny w Wietnamie

Lee połączył atrakcyjną sensacyjną narrację z genialnie złośliwym, mrocznym humorem i niebanalną polityczno-historyczną refleksją.

Fot. Phinehas Adams/Unsplash, pngegg.com. Edycja KP.

„Cancel culture”, czyli kultura unieważniania

Popełniła wykroczenie przeciw jednomyślności? – Zaorać.

Fot. Statsministerens/flickr.com

Norwegia i świat oczami 9-latka

Ewa Sapieżyńska rozmawia z 9-letnim synem Lukasem o nauce, lekcjach religii i tęczowej fladze na maszcie na dziedzińcu szkolnym.

Fot. Dinah Dinamyte/flickr.com, CDC/Unsplash. Edycja KP.

Koronawirus pokazał, że wciąż jesteśmy etnocentryczni

Za rozwojem mobilności, środków transportu i sieci połączeń nie nadążyła nasza kulturowa wyobraźnia, która wciąż w bardzo konserwatywny sposób wyznacza granice wspólnoty.

Fragment okładki. Fot. Materiały prasowe.

„Bez żadnego udziału Niemców”. Jak polska granatowa policja mordowała Żydów

Według części polskich policjantów (jak i w opinii wielu ich kolegów z konspiracji) nie było większej sprzeczności między mordowaniem Żydów a walką o wolną Polskę.

Pusta widownia w teatrze. Fot. Flickr

Koronawirus zabija instytucje kultury. Czy rząd wyciągnie do nich rękę?

Daria Gosek-Popiołek: Pandemia będzie trudnym czasem dla sektora kultury i uderzy nie tylko w artystów.

monalisa-koronawirus

7 doskonałych internetowych inicjatyw na czas epidemii

Wirtualne koncerty i spacery oraz całkiem rzeczywista i praktyczna pomoc. Tak się organizujemy w czasie zarazy.

30-lat-polskie-sceny-techno-baner

Wydajemy książkę o polskiej scenie techno. Wesprzyj nas!

To książka o nas. Tańczących do świtu i dłużej. W Sopocie, Warszawie, Sanoku i Łodzi, na leśnych polanach i plażach.

CSW Zamek Ujazdowski. Fot. Mariusz Cieszewski, flickr MSZ

Rok Antyfaszystowski przeciwko cenzurze w CSW Zamek Ujazdowski

To reakcja na decyzję dyrektora placówki, Piotra Bernatowicza, który zdecydował się zerwać współpracę z kolektywem.

MHZP_00053-kopiakrynski

Halbersztadt: Demontaż instytucji kultury trwa w Polsce od dawna. To „zasługa” nie tylko PiS-u

Przyszłość Muzeum Śląskiego i Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN stoi pod znakiem zapytania. I znów pada ofiarą politycznych rozgrywek.

ursus_hybryda_m-63498

„Symfonia fabryki Ursus” nominowana do Orłów

Eksperymentalny film dokumentalny, w którym dawni pracownicy Ursusa odtwarzają jeden dzień z pracy zakładu, powalczy o jedną z najważniejszych nagród filmowych w Polsce.

mariusz waras-kaczyński-2

Szyszko jako trofeum myśliwskie, Macierewicz – mały modelarz, a Kaczyński to rzymski senator

„Kiedyś ściany były dosłownie pełne polityki” – mówi artysta street-artowy Mariusz Waras.

Fot. Pxhere.com CC0

Twój smartfon czyni cię nieszczęśliwym

Jaś Kapela czyta książkę Andersa Hansena „Wyloguj swój mózg”.

Ina Wyłczanowa. Fot. Yana Punkina/Razvitie Corporation

Nasze czarownice też odczyniają uroki jajkiem

Radost jest astrolożką amatorką. Wytworem rozmaitych współczesnych systemów autokontroli. Dieta, bieganie, medytacja, feng shui w domu, idealne stroje, jej mantra to: „ja tworzę swój świat”.

Omar-Tall-Sabre-Sword-Senegal

Europa musi oddać Afryce zrabowane dziedzictwo

W muzeach byłych potęg kolonialnych Europy znajdują się setki tysięcy zabytków zrabowanych z Afryki. Czas je zwrócić ich prawowitym właścicielom.

z21359509QMaria-Komornicka-min

Czytaj, przerabiaj, przetwarzaj, dyskutuj!

Po 70 latach od śmierci twórcy można już jej/jego dzieła, bez zgody właścicieli praw majątkowych, publikować, tłumaczyć czy adaptować.

Olga Tokarczuk

Duma, duma, nasz Polak został papieżem! Rok 2019: rok Olgi

Uznajmy esej Olgi Tokarczuk „Czuły narrator” za najważniejsze wydarzenie sezonu.

Bez tytułu

Nie ma złota w Szarych Górach [Dunin ogląda „Wiedźmina”]

Wiedźmin grany przez Henry’go Cavilla jest całkiem atrakcyjny. Jak trochę się rozbierze, pasowałby do reklamy majtek w piśmie gejowskim. 

budapeszt protest 3

Kultura obroniona przed Orbánem – na razie

Węgierska opozycja ma na koncie zwycięstwo, jednak chwilowy odwrót Fideszu wynika raczej z wewnętrznych potyczek, jakie toczą ze sobą politycy i interesariusze ze świata kultury.

Laureaci Zielonej Góry 1979. Drugi od lewej Stefan Każuro, dalej Marzena Osiewicz, Joanna Zagdańska, Barbara Kalinowska-Giedrojć. Fot. z książki Festiwale wyklęte, archiwum prywatne Stefana Każuro

Trwa szał wymazywania peerelowskich festiwali. Dumę zastąpił wstyd

Kicz polityczny był i jest sposobem zmagania się z historią i jej złożonością. Dziś są nim żołnierze wyklęci, powstanie warszawskie. Rozmowa z Bartoszem Żurawieckim, autorem książki „Festiwale wyklęte”.

media raport

Koniec prawdy, niech żyją prawdy!

Raport Mikołaja Lewickiego o mediach i polityczności w dzisiejszej Polsce.

Zenek-Martyniuk-Boys

Disco polo, czyli polski underground

Disco polo wciąż istnieje i ma się nieźle. Po latach można jednak z pewnego dystansu spojrzeć na jego początki.

pelna kultura puste konta raport

Praca w warszawskiej kulturze staje się luksusem

Jak wszędzie w Polsce, także w warszawskiej kulturze instytucje buduje się na niskopłatnej pracy i wyzysku kobiet. Rozmowa ze współautorem raportu „Pełna kultura – puste konta”.

Piotr Bernatowicz dyrektorem CSW

Hunwejbin „dobrej zmiany” w CSW? Kim jest Piotr Bernatowicz

CSW Zamek Ujazdowski nie ma szczęścia do dyrektorów. Czy Piotr Bernatowicz przejdzie do historii jako grabarz tej instytucji?

Nobel dla Olgi Tokarczuk

Dunin o Tokarczuk: Olga jest niespokojnym i bardzo dociekliwym duchem

Minister Gliński kiedyś doradzał Oldze, żeby lepiej zrozumiała polską wspólnotę. Nakłady jej książek i tłumy na spotkaniach pokazują jednak, że jest też taka wspólnota w Polsce, z którą pisarka dobrze się rozumie.

Dobra zmiana w kulturze

Kurz: „Dobra zmiana” dowartościowała kulturę – ale tylko jako „kulturę narodową”

PiS jest nowoczesne w tym, jak diagnozuje problemy współczesnego świata, i jednocześnie radykalnie anachroniczne w tym, jak na nie odpowiada.

Piotr-Glinski-2015

Powrót centrali, państwowcy wyklęci i kasa

Raport Iwony Kurz z „dobrej zmiany” w kulturze.

Bez tytułu

Zaczyna się Rok Antyfaszystowski

Przedstawienia teatralne, wystawy, koncerty, przeglądy filmów i debaty. Wszystkie pod hasłem „przeciw wojnie, przeciw faszyzmowi”.

fot. Wojciech Janaczek /File source: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katastrofa_kolejowa_pod_Szczekocinami_03.jpg

„Na popielato masz? A ja mam, kurwa, na czerwono!” Na polskiej kolei sterowanie ruchem pociągów odbywa się na słowo honoru

Fragment książki Karola Trammera „Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej”, która właśnie ukazała się nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej.

Małgorzata Płysa i Mat Schulz, Unsound for. Kachna Baraniewicz 3

Unsound: solidarni w rejwie

Festiwal nie zmieni świata, ale może być schronieniem przed jego niebezpieczeństwami. Rozmowa z twórcami festiwalu Unsound.

IMG_20190618_135023

Z władzą i Wajdą, młodym reżyserem, prowadzi dwie różne gry, w obu chodzi o kino

Fragment książki Michała Danielewicza „Ford. Reżyser”, która właśnie ukazała się nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej. Dziś w Warszawie spotkanie z autorem.

61775683_1521156501354026_1332965915179876352_n

Sto Rozbratów na stulecie Rozbratu

O Rozbracie z Markiem Piekarskim rozmawia Przemysław Witkowski.

revo

Prawda i sprawiedliwość

Skradanka, w której wcielamy się w londyńskiego dziennikarza śledczego, i dramat sądowy z czasów jakobińskiego terroru. Właśnie ukazały się dwie niezależne gry, które mierzą się z potworem biurokracji.

0_JS177927583

„No tomorrow” w czasach brexitu

Brytyjski zespół Sleaford Mods wydał nową płytę i dalej atakuje wszystko, co się da.

52926422_10215669773590211_2452802891568644096_n

Konsekwencje „Konsekwencji”

Prawicowe media prowadzą grę polityczną, niszcząc zarazem wolność słowa i polską demokrację.

JAK_BYC_KOCHANA-Gabriela-Muskała,-Michalina-Łabacz-Fot.-Magda-Hueckel

Trzynaście lat opętania, czyli „Jak być kochaną” w Teatrze Narodowym

To nie jest spektakl o polskich bohaterach i wojnie, ale o psychologii pamięci i konsekwencjach kobiecej traumy. Nareszcie!

„Kurier”

Niewczesny kurier

Film przez większość czasu wygląda jak tania, nie najlepsza telewizja z lat 90. Jednostronny i infantylny dla dorosłych i zbyt topornie pedagogiczny dla dzieci.

Grace-and-Frankie-netflix-2

Ostatni okres dojrzewania

Uczynienie ze starszych osób postaci innych niż „babcia”, „dziadek”, „starsza pani w domu opieki”, „sąsiad z demencją” albo „uroczy staruszkowie trzymający się za ręce” wydaje się istotną nowością w popkulturze.

082-natalia_ll_sztuka_konsumpcyjna_1974done

Artystko, chcesz być ubezpieczona?

Po wielu latach protestów, apeli i nagłaśniania problemu powstał projekt ustawy mającej zapewnić artystom dostęp do systemu ubezpieczeń.

fyre-festival-promo

Piętrowe oszustwo, czyli z Instagrama do realu i z powrotem

Jeden oszukał, inni dali się oszukać, a ci, którzy nadmuchali promocyjny balon, wyprodukowali film dokumentalny, by oczyścić się z zarzutów.

Homelandiswatermelon-title

Protest polityczny nie jest na sprzedaż

Pamiętacie antykolonialne graffiti wstawione na planie serialu „Homeland” bez wiedzy producentów? Przerobiono je na towar i wystawiono na sprzedaż.

7456282542_18eb2cc07e_b

Podtapianie Bunkra

Nerwowe ruchy wokół Bunkra Sztuki można uznać za wyraz bezradności miasta wobec problemu instytucji sztuki współczesnej, jej kształtu i publiczności.

brexit-1

„Brexit”: psychodeliczna groteska

Między groteską a paradokumentem, film „Brexit: The Uncivil War” próbuje pokazać, jak technologia zapanowała nad polityką.

bohemian-rhapsody-poster

„Bohemian Rhapsody”: ugrzeczniona bajka dla nostalgików

Film o historii grupy Queen wybiera największe hity i układa z nich grzeczną, drobnomieszczańską bajkę.

Nietota_885

Hakujemy korporacyjne technologie, żeby tworzyć performans

Nie da się oderwać maszyn od zagadnienia ekologii. One korzystają z energii, którą jako ludzie czerpiemy z naszej planety w sposób totalnie zachłanny.

Zimna wojna. Fot. Łukasz Bąk, materiały promocyjne

5 najważniejszych wydarzeń filmowych. Ostatni taki rok?

Pod koniec poprzedniej dekady, zaczął się najlepszy w historii III RP okres polskiego kina.

Osiedle-Muranów-w-latach-60

Architektura PRL: nie tylko polityka

Architekci – jak inni twórcy w PRL – też walczyli o swoje dzieło. Jakub Majmurek rozmawia z Anną Cymer, autorką książki „Architektura w Polsce 1945-1989”.

Ina_Benita_OKLADKA-crop2

Miłość pod specjalnym nadzorem

Fragment książki „Ina Benita. Za wcześnie na śmierć” Piotra Gacka, opublikowanej przez Wydawnictwo Krytyki Politycznej.

nohavica

Gdy piosenka szła do wojska

Władimir Putin awansował Jaromíra Nohavicę na generała. Wojna kulturowa nie ominęła czeskiej estrady.

Sąsiedzi, Fot. FB VCRC

Tam, gdzie kończy się polityka, azylu udziela sztuka

Sztuka stała się strefą azylu w czasach, kiedy nagle wyczerpały się możliwości polityczne.

kotlet

A gdyby porozmawiać o narkotykach tak jak o kotletach

Przypominamy rozmowę Jana Smoleńskiego z Renatą Dancewicz.

Bunkier-Sztuki

Stawka większa niż Bunkier

Prezydenci miast wciąż traktują galerie, muzea, teatry jak własne folwarki, które obsadza się według koleżeńsko-politycznego klucza.

Dama-z-lasiczka

„Dama z łasiczką” i inne dzieła, czyli najdroższy prezent III RP

Afera z Fundacją Książąt Czartoryskich wynika z banalnej mieszaniny bałaganu prawnego, historycznych sentymentów i prozaicznej pazerności ludzi noszących rozpoznawalne nazwiska.

narko

Komiks „Narko”, czyli historie prawdziwe, a nie wydumane straszaki

Scenariusze z Narko nie są tak wywrotowe i rewolucyjne, jak moglibyśmy się początkowo spodziewać. Aleksander Krukowski recenzuje komiks o narkotykach.

6823

Pablo na gigancie [recenzja Narcos]

Jak lubicie hamletyzowanie narkobaronów w klapkach na kolumbijskiej działce, to polecam. Recenzja Dawida Krawczyka.

436613_2

Janiszewski: Kowboje walczą z hifem

Masz hifa? Wsiądź na byka i zwalczaj nieudolny system – taką terapię zdaje się proponować Witaj w klubie.

przemytnik_doskonaly_jak_transportowac_tony_kokainy_i_zyc_szczesliwie-czarne-ebook-cov

Rastello: Stany Zjednoczone kontra don Pablo

Na pomysł, by uprawy koki zastąpić jakimiś innymi uprawami, mogli wpaść wyłącznie jajogłowi, którzy opuszczają swoje szklane wieżowce w Nowym Jorku przeważnie tylko po to, żeby zjeść trochę drogiej ryby w barach sushi na Manhattanie.

SAM_2824

Narkopolityka po ukraińsku

Redakcja serwisu Narkopolityka.pl współorganizowała wraz z klubem Krytyki Politycznej w Kijowie i Siecią Inicjatyw Obywatelskich „Objective Reality” w dniach 16 i 17 lutego w Kijowie międzynarodowe warsztaty.

ameksyka

Wielka Rzeka. Recenzja „Ameksyki. Wojny wzdłuż granicy”

Postnowoczesna przestępczość zorganizowana, podobnie jak jej legalne odpowiedniki, charakteryzuje się dominacją dużych korporacji i rozmyciem indywidualnej odpowiedzialności. Recenzja książki Eda Vulliamy'ego.

Wojny narkotykowe w Meksyku – recenzja „El Narco”

Lektura książki mogłaby wywołać „naturalny”, według konserwatystów, odruch – potrzeba więcej wojska i policji. Kierowanie się takimi odruchami doprowadziło do eskalacji wojny w Meksyku.

CODW_cover

Dzieci wojny narkotykowej- recenzja

Kiedy w 1971 roku Richard Nixon ogłaszał wojnę narkotykową, to właśnie „bezpieczeństwo naszych dzieci” było podstawowym argumentem na jej rzecz. Po 40 latach autorzy podsumowują przerażające konsekwencje takiej polityki.

Zamknij