#Holokaust

Nowe:

Fot. Monika Bryk

Wyjęci spod prawa [rozmowa z Jackiem Leociakiem]

Z Jackiem Leociakiem rozmawiają Zofia Waślicka-Żmijewska i Artur Żmijewski.

Praca Zygmunta Skrętowicza prezentowana na wystawie „Widok zza bliska” / własność Muzeum Etnograficznego w Warszawie

Jakimi świadkami Zagłady byli Polacy?

Póki za dnia będziemy sobie opowiadać, że wszyscy etniczni Polacy ratowali Żydów, póty w nocy będziemy się bać. Rozmowa z Janem Borowiczem, autorem książki „Pamięć perwersyjna. Pozycje polskiego świadka Zagłady”.

Mogiła-pomnik w Jedwabnem. Fot. Wikimedia Commons

Czemu władze przemilczały rocznicę Jedwabnego?

80 lat temu polscy mieszkańcy Jedwabnego dokonali pogromu swoich żydowskich sąsiadów. Najwyższych władz – prezydenta, premiera, marszałkini sejmu – w Jedwabnem w dniu rocznicy nie było.

Bojówka fanatyków religijnych Żołnierze Chrystusa. Fot. Jakub Szafrański

Leociak: Kościół straszy „tęczową zarazą”, może zechce wprowadzić odpowiednik paragrafu 175?

„Oni” Joanny Ostrowskiej to książka niepokojąco aktualna w kraju, w którym z kościołów i z telewizorów płyną ostrzeżenia przed „tęczową zarazą”.

Newsletter

Najważniejsze wiadomości o tym, co robimy. W Twojej skrzynce email.

Warszawski Trójkąt Zagłady Artur Żmiewski

Upamiętnianie Zagłady jest łatwe – oddziela nas od Zagłady

Paradoks Zagłady w Warszawie polega na tym, że na powierzchni niczego nie widać, nie ma żadnych śladów. Zostały tylko budynki, którym przygląda się książka „Warszawski trójkąt Zagłady”. Rozmowa z Jackiem Leociakiem, Zofią Waślicką-Żmijewską i Arturem Żmijewskim.

Dziewczynka z wycinaki Lien Bart van Es

Nie jest to historia z „Malowanego ptaka”

W 1942 roku zaczyna się wywożenie Żydów do obozów zagłady. Któregoś dnia Lien dowiaduje się, że będzie musiała wyjechać i zamieszkać na pewien czas gdzie indziej. Kinga Dunin czyta „Dziewczynkę z wycinanki” Barta van Esa.

grabowski markusz

Engelking i Grabowski muszą przeprosić, Markusz tłumaczy się na policji. „To kolejna próba zduszenia wolnych badań”

O tym, jak w państwie PiS ściga się historyków Zagłady, opowiadają Katarzyna Markusz i prof. Jan Grabowski.

057_andrzej_duda_listy_uwierzytelniajace_20200915_gjb_4088

Ambasador Niemiec mówi trudną prawdę o historii. Polska nadal kłamie

Czy doczekamy dnia, w którym polska władza również przyzna, że niechęć do Żydów była wśród Polaków nagminna, a polski współudział w Zagładzie jest faktem historycznym?

muranow-nalewki

Drzewo w żydowskiej łyżeczce

Nawet problematyczne aspekty nowej wystawy POLIN – nadmiar treści, chaotyczna struktura, za dużo bodźców – ostatecznie bronią się jako reprezentacja doświadczenia wielkomiejskiej ulicy.

Fot. Adrian Grycuk/wikimedia commons

Grabowski: Polscy policjanci często mordowali Żydów. Na własną rękę i z ogromną inicjatywą

W Polsce nadal nie ma gotowości do wzięcia się za bary z najtrudniejszymi aspektami naszej własnej historii.

Fot. Jarosław Mikos

Zupełnie bez serca [rozmowa z Bożeną Keff]

Nie napisałam niczego, co by było specyficznie o Żydach. Piszę o polskiej kulturze, i o jej antysemityzmie – mówi Bożena Keff, autorka książki „Strażnicy fatum”, w rozmowie z Zofią Waślicką-Żmijewską i Arturem Żmijewskim.

Fragment okładki. Fot. Materiały prasowe.

„Bez żadnego udziału Niemców”. Jak polska granatowa policja mordowała Żydów

Według części polskich policjantów (jak i w opinii wielu ich kolegów z konspiracji) nie było większej sprzeczności między mordowaniem Żydów a walką o wolną Polskę.

Bezmatek recenzja

Matka noce całe musi tańczyć, pić. Bo ma dziecko małe, krew wypruwa z żył

Kinga Dunin czyta „Bezmatek” Miry Marcinów, „Mama zawsze wraca” Agaty Tuszyńskiej i Iwony Chmielewskiej i „Wierzyliśmy jak nikt” Rebecki Makkai.

Fot. Jarosław Mikos

Świadkowie? Świadek wie, kto został skrzywdzony. Jaką rolę odegrali Polacy w czasach Zagłady?

Fragment książki Bożeny Keff „Strażnicy fatum”, która właśnie ukazała się nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej.

MHZP_00053-kopiakrynski

Halbersztadt: Demontaż instytucji kultury trwa w Polsce od dawna. To „zasługa” nie tylko PiS-u

Przyszłość Muzeum Śląskiego i Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN stoi pod znakiem zapytania. I znów pada ofiarą politycznych rozgrywek.

Fragment ekspozycji Muzeum Polin. Fot. Fred Romero/flickr.com CC BY 2.0

Były miliony, nie ma milionów, nie ma nic. Trzeba zażydzić świat

Mam nerwową potrzebę zapełniania takiej kompletnej nicości – pustki po milionach ludzi, po których nawet proch nie został. Z Jackiem Leociakiem rozmawiają Zofia Waślicka-Żmijewska i Artur Żmijewski.

Paulina Małochleb. Fot. Kuba Ociepa, Fotoedycja KP

„Weźcie ich na zabicie”

„Z opowieści rodzinnych dowiedziałem się, że bogactwo teścia wzięło się z mordu, że była jakaś piwnica pełna Żydów i nikt nie wie, co się z nimi potem stało”.

Andrzej Duda, Mateusz Morawiecki. Rada gabinetowa. Fot. Krystian Maj / KPRM

To twarde interesy geopolityczne stoją za dyplomatycznym ostracyzmem wobec Polski

Wyciągając nieprzychylne dla polskiego rządu i prezydenta wnioski, Grabowski pomija kluczowy kontekst całej sprawy.

Duda-Chanuka

Duda nie ma żadnej moralnej legitymacji do przemawiania w Yad Vashem

Choćby Duda stanął na głowie, w Izraelu nikt Polsce głosu nie udzieli – z jednego prostego powodu. Komentarz Jana Grabowskiego.

Halina Rubin2

Którejś nocy mama chciała, żeby ojciec nas zabił

Rozmowa z Haliną Rubin, autorką książki „Czas odnaleziony”.

Julia Boyd, Wakacje w Trzeciej Rzeszy

Uważaj, gdzie jedziesz na wakacje

Czytamy o wakacjach roku 1939 i myślimy o nazizmie. A dziś gdzie wy pojedziecie na wakacje? Może Emiraty Arabskie? Albo Arabia Saudyjska?

dalej-jest-noc-ksiazki

Barbara Engelking: Przestańmy mówić o pamięci, zacznijmy mówić o trosce

Pamięć jest dziś odmieniana przez wszystkie przypadki – to słowo już nic nie znaczy, zużyło się. Potrzebujemy troski o Żydów, a to coś więcej niż pamięć. Z prof. Barbarą Engelking rozmawiają Zofia Waślicka-Żmijewska i Artur Żmijewski.

wielki-retusz-jak-zapomnielismy-ze-polacy-zabijali-zydow-b-iext53630555

Polskie marzenie o rozgrzeszeniu

Rozmowa z Tomaszem Żukowskim, autorem książki „Wielki retusz. Jak zapomnieliśmy, że Polacy zabijali Żydów”.

hiroszima-moja-milosc

Wolicie zginąć w Oświęcimiu czy w Hiroszimie?

„Holocaust” i „Hiroszima” – dwa słowa budzące zgrozę – mogą pasować też do krzyżówki: ludobójstwo, dziewięć liter, pierwsza H.

Pochód_na_zagładę_Pomnik_Bohaterów_Getta_w_Warszawie

Leociak: Paryska awantura

Nie chodziło im o prowadzenie akademickiej debaty, o naukową polemikę czy o krytyczną analizę doboru źródeł. Chodziło o postawienie nas w stan oskarżenia.

Pomnik Holocaustu w San Francisco. Fot. iwishmynamewasmarsha, flickr.com

Antysemityzm i atak na naukowców [korespondencja z Paryża]

O polsko-francuskiej konferencji o Zagładzie pisze z Paryża Artur Kula.

szczepan-twardoch

Okrucieństwo, sentymentalizm, cynizm…

Świat jest zły, rządzi nim siła, trzeba po prostu zajmować się sobą. Kinga Dunin czyta „Królestwo” Szczepana Twardocha.

Michał-Bilewicz

Bilewicz: Między idealizacją a hiperkrytycyzmem. Polska niepamięć historyczna i jej źródła

Heroiczni Sprawiedliwi czy gorliwi kolaboranci Hitlera? Ratowali czy dobijali prześladowanych Żydów? Temperatura politycznego sporu sprzyja polaryzacji, której ofiarą padają fakty.

jak-powstaje-ruda-konstytucja

Polskie farmazony [rozmowa z Piotrem Foreckim]

W Polsce wciąż dominuje bezpieczna narracja jakoby Holokaust to była tylko sprawa pomiędzy Żydami i Niemcami, a nie była – mówi Piotr Forecki w rozmowie z Kingą Dunin.

Fogelman Lejb, Komar Michał, Warto żyć

Burzliwe życie wesołego kapitalisty

Po lekturze wywiadu-rzeki autorstwa Michała Komara wiem, że Lejb Fogelman to fenomenalny erudyta, opowiadacz, jakich mało, ekstremalny arogant i zadowolony z siebie narcyz.

Nowolipie34-Teraz-43

Bukiecik dzikich kwiatów i cytryny

Dziś 75. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim.

benedykt16-auschwitz

Kościół, Holokaust, aborcja

Czy ci, którzy mówią o „Holokauście nienarodzonych”, kiedykolwiek zadali sobie pytanie: gdzie był Kościół, kiedy rozgrywał się prawdziwy Holokaust i zapędzano miliony bliźnich do komór gazowych?

Pomnik-Ofiar-Obozu-Zagłady-w-Treblince

Goldkorn: Nie jestem ofiarą Szoa

Po co w ogóle mówić o komorach gazowych, kiedy nie można tego używać do obrony najsłabszych? – mówi Włodek Goldkorn w rozmowie z Kingą Dunin.

Patrycja Dołowy "Widoczki"

Pamięć to potężne i groźne narzędzie dla reżimów

Widoczki Patrycji Dołowy: Sąsiedzi mówili do siebie: „Wojna wojną, ale chwała Bogu, że Niemcy zrobią w końcu w Polsce z Żydami porządek”.

Jan-Tomasz-Gross-Marcin-Kalinski

J.T. Gross: Postawcie pomniki wywiezionym z miasteczek Żydom zamiast Kaczyńskiemu

Jan Tomasz Gross w rozmowie ze Sławomirem Sierakowskim.

Pocztówka, Auschwitz-Birkenau

Żądamy przeniesienia obozów koncentracyjnych do Niemiec!

To nie są polskie obozy, więc my ich w Polsce nie potrzebujemy!

ludwika-wlodek

Żydowska opowieść nie musi krzepić polskich serc

Polskie i żydowskie opowieści o Zagładzie się różnią. Polacy opowiadają więcej o tych, co ratowali i pomagali. Żydzi o tych, co szantażowali i wydawali.

Zrzut ekranu. Oświadczenie premiera Morawieckiego z automatycznym tłumaczeniem YouTube.

Sutowski: Polskie obozy koncentrujące poparcie PiS

Prezes Kaczyński przygotowuje grunt pod Polexit?

auschwitz_brama

My, ludzie

Pod wpływem czynników zewnętrznych jesteśmy zdolni do najokrutniejszych rzeczy. Nie dlatego, że jesteśmy Niemcami czy Rosjanami, ale dlatego, że jesteśmy ludźmi.

Bezdomne dzieci w getcie warszawskim

Bikont: Na każdym kroku pilnie wykluczano Żydów z polskiej społeczności

Rozmowa z Anną Bikont, autorką książki „Sendlerowa. W ukryciu”.

polskie-obozy-koncentracyjne

Chcieliście polskich obozów koncentracyjnych, no to je macie

Pisowska nowelizacja ustawy o IPN zawiera wszystkie elementy uczuleniowo-roszczeniowej postawy historycznej – komentuje Irena Grudzińska-Gross.

robert-rient

Rient: Chcę być naiwny

Nie było moim celem opowiedzieć, jak powinniśmy traktować Żydów lub brak Żydów w Polsce, albo jak powinniśmy odnosić się do ksenofobii, homofobii, rasizmu. Robiłem to wielokrotnie w pracy dziennikarskiej – mówi Robert Rient, autor powieści „Duchy Jeremiego”.

mur-z-macew

Mur z macew

To, że w murze cmentarza komunalnego w Ostrowcu są macewy, jest skandalem. Dlaczego więc wzdrygam się, gdy czytam o niektórych próbach zmierzenia się z tym problemem?

stroop_report_-_warsaw_ghetto_uprising_-_26552

Żyliśmy w oczekiwaniu pierwszego dnia powstania

Dziś rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. Przypominamy fragmenty rozmowy z Maszą Glajtman Putermilch.

jan-grabowski

Nie, polskie elity nie ratowały Żydów

Oburzenie wsparte o brak wiedzy to przepis na bardzo kiepską historię.

pozdrowienia-z-auschwitz-szypulski

Oświęcim? Jak można tam żyć?

Nie tylko cudzoziemcy zadają mi pytanie: „Tam jest miasto? Bo myślałem, że tylko obóz i muzeum” – mówi Krzysztof Zajas, autor powieści „Oszpicyn”.

Rachel-Weisz-Denial
szypulski

Byłem w strasznym miejscu. Pogoda ładna

O pocztówkach z Auschwitz z Pawłem Szypulskim rozmawia Jakub Gawkowski.

oskar_am

Stawiszyński: Stygmaty dziedziczne

Rozmówcy Mikołaja Grynberga, dzieci ocalałych z Holokaustu, odsłaniają przed nami swoje najtrudniejsze, najciemniejsze doświadczenia.

klucze_i_kasa_kadr

Forecki: Nasze mienie „pożydowskie”

Karmiona antysemickimi kliszami chciwość spotkała się z dokonywaną przez Niemców demonstracją, że Żydów można bezkarnie zabijać w majestacie prawa.

jewish_museum

Janicka, Keff, Datner: Polska panika moralna

Za sprawą pomnika przy MHŻP wyjątek uzyska status reguły, choćby nawet inne były intencje.

jewish_museum

Grabowski: Upamiętnianie Polaków Niosących Pomoc

Mnożenie pomników nie przyczyni się do poważnej refleksji nad okupacyjnymi postawami Polaków.

antysemityzm

Keff: Antysemityzm – niezamknięta historia

Antysemityzm w życiu politycznym III RP nie jest zjawiskiem marginalnym. Fragment książki Bożeny Keff.

never-forget-to-lie-1

Marzyński: Więcej Polaków wydawało Żydów, niż ratowało

Najwięcej jednak było takich, co przyglądali się z cichą aprobatą.

Jestem historykiem tej polskiej pamięci

Polskie państwo podziemne w dużej mierze było emanacją przedwojennych polskich elit politycznych.

Zamknij