Ilustracja: Plawgo&Pyrka

Adres: Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie
Al. Jana Łyska 3, 43-400 Cieszyn
Tel.: (+48) 609 724 500
E-mail: cieszyn [at] poczta.krytykapolityczna.pl

Księgarnia Wydawnictwa Krytyki Politycznej otwarta: poniedziałek – piątek od 10.00 do 17.00 oraz podczas spotkań.

Świetlica Krytyki Politycznej „Na Granicy” rozpoczęła swoją działalność w 2009 roku w budynku dawnego punktu straży granicznej na Moście Przyjaźni w Cieszynie.

Zespołowi Świetlicy od początku zależało na stworzeniu miejsca łączącego kulturę, edukację, politykę i aktywność społeczną. Świetlica miała być miejscem, które może wpływać na wiele sfer i odpowiadać na kryzys więzi i wyobraźni, poszukując przy tym własnych rozwiązań i nieoczywistych ścieżek rozwoju przez kulturę i pracę społeczną. Ideą było symboliczne przesuwanie granic dzielących miasto nie tyle ze względu na transgraniczny charakter, co różnice wynikające z nierówności społecznych.

W listopadzie 2016 roku  Świetlica zmieniła swoją lokalizacje i rozpoczęła pracę w zabytkowej dzielnicy tzw. Cieszyńskiej Wenecji. Było to możliwe dzięki akcji crowdfundingowej „Przenieśmy granicę!”.

Zespół

Aktualnie zespół Świetlicy Krytyki Politycznej „Na Granicy” w Cieszynie tworzą Joanna Wowrzeczka (kierowniczka), Natalia Kałuża, Anna Pluta i Bogusław Słupczyński, którzy są wspierani przez zaangażowaną grupę wolontariuszek i wolontariuszy.

Praca z dziećmi

Od 2009 roku organizujemy stałe warsztaty dla dzieci. Zrealizowaliśmy wiele projektów, które umożliwiły młodym osobom ze śródmieścia Cieszyna poznawanie ważnych treści kultury oraz ukazanie wielu problemów z perspektywy często niewidocznej dla dorosłych. Dzieci miały możliwość współtworzenia m.in. słuchowiska o ulicy Głębokiej pt. Prędkość nadana przez spadek, wirtualnej mapy Cieszyna oczami dzieci, kampanii społecznej o zaufaniu czy ośmiu spektakli teatralnych.  Wzięły także udział w kilku edycjach półkolonii i wyjazdów kolonijnych. W ramach różnych warsztatów tematycznych spotkały się z ważnymi twórcami kultury –  sztuk wizualnych, muzyki, teatru i literatury. Miały możliwość udziału w zajęciach prowadzonych przez m.in. Joannę Rajkowską, Macieja Wojnickiego, Dianę Lelonek, Szymona Kobylarza, Krzysztofa Trzewiczka, Katarzynę Majak, Marka Glinkowskiego, Alekę Polis, Romana Kurkiewicza.

Działalność edukacyjna Świetlicy stała się inspiracją do powstania trzech książek dla dzieci: Bieda. Przewodnik dla dzieci (Hanna Gil-Piątek, Henryka Krzywonos, 2010), Współpraca (Agnieszka Wiśniewska, Jakub Bożek, Janina Ochojska 2013) i Zaufanie (Anna Cieplak, Lidia Ostałowska, 2015).

Współpraca z młodzieżą

Dzięki wsparciu wolontariuszy ze szkół ponadpodstawowych i Uniwersytetu Śląskiego mamy możliwość prowadzenia codziennych bezpłatnych korepetycji i zajęć indywidualnych dla najmłodszych.

Młodzież realizowała także projekty w ramach grup literackich !ULICY (inspirowanej twórczością Juliana Przybosia) oraz Aktywna Młodzież i brała udział w warsztatach edukacji medialnej („Web Aktywni”). Od 2019 roku uczniowie i uczennice cieszyńskich szkół średnich uczestniczą w między obszarowych seminariach prowadzonych m.in. przez prof. Tadeusza Sławka, Jana Olbrychta, Dominika Owczarka, Edwina Bendyka, Cvete Dimitrovą oraz Tomasza Stawiszyńskiego.

Wydarzenia

Do tej pory zrealizowaliśmy kilkaset bezpłatnych debat, spotkań, seminariów, warsztatów, projekcji filmowych, koncertów, działań artystycznych, konsultacji społecznych. Odwiedzili nas m.in. Olga Tokarczuk, Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar, prof. Tadeusz Kowalik, prof. Magdalena Środa, prof. Przemysław Czapliński, Lidia Ostałowska, prof. Tadeusz Sławek, prof. Ryszard Koziołek, Henryka Krzywonos, Jacek Żakowski, Stach Ruksza, Anna Dryjańska,  prof. Jerzy Hausner, Agata Nosal-Ikonowicz, Piotr Ikonowicz, Robert Biedroń, Adrian Zandberg, prof. Rafał Matyja.

Zespół Świetlicy bierze także udział w debatach i spotkaniach organizowanych poza Cieszynem. W 2016 roku temat zgłoszony przez nas pt. „Czego centrum (nie) uczy się od peryferii?” został wybrany jako stolik tematyczny w ramach Kongresu Kultury.

Przestrzeń publiczna

Ważnym punktem naszej pracy jest organizacja działań w przestrzeni publicznej. Do tej pory zrealizowaliśmy akcje artystyczne w śródmieściu Cieszyna (przy udziale m.in. Elżbiety Jabłońskiej, Jacka Niegody, Julity Wójcik, Anny Jochymek, Diany Lelonek, Magdaleny i Ludomira Franczak, Aleki Polis),  gry miejskie, dwie edycje Święta ulicy Głębokiej, 13 spacerów tematycznych po mieście czy cykl koncertów muzyki niezależnej w ramach projektu GRA/GRA/nica, których kuratorem był Wojciech Kucharczyk.

Od 2017 roku wspólnie z Modelarnią Ceramiczną KOSAK oraz Galerią w Bramie na Cieszyńskiej Wenecji organizujemy w Cieszynie Święto Cieszyńskiej Wenecji.

Prowadziliśmy także badania dotyczące dostępu i uczestnictwa w kulturze, diagnozę śródmieścia czy badania etnograficzne realizowane przy współpracy ze studentami Uniwersytetu Śląskiego.

Nagrody

Zespół Świetlicy został doceniony przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za osiągnięcia w obszarze edukacji kulturalnej i wspierania wolontariatu (2014) oraz nagrodą „Otwieracza” od Creative Commons Polska za działanie na rzecz otwartości w kulturze i edukacji (2012). Twórczyni Świetlicy Joanna Wowrzeczka nominowana była w plebiscycie „Wysokich Obcasów” do tytułu Polki Roku 2009.

Zamknij