#transformacja

Nowe:

Tarnobrzeg Fot. Magdalena Okraska

Okraska: Jestem piewczynią wspólnoty, i to wspólnoty w wydaniu polskim

Z Magdaleną Okraską, autorką książki „Nie ma i nie będzie”, rozmawia Paulina Siegień.

Fot. Paul Hector Mair/Wikimedia Commons, ed. KP

Absolutyzacja jednostkowych krzywd sprawi, że wszyscy staniemy się Okraskami

Dyskurs ludowego buntu nie może wrócić „na wieś”. Musi pójść do przodu. Poza małorolną parcelę – poza myślenie w kategoriach resentymentalnego partykularyzmu. Ruch „ludowy” nie może być ekskluzywnie „chłopski”. Ani tępo antymieszczański i antyinteligencki. Drewniane piły? Na złom!

Co nowego w katastrofie? Klimatolodzy zapowiadają postwzrost

Kolejna część raportu IPCC pokazuje, że zmiany prowadzące do zmniejszenia zużycia energii nie tylko mają ogromny potencjał ograniczenia emisji, szacowany na 40–70 proc., ale też w większości prowadzą do poprawy jakości życia ludzi.
Fot. Maciek Lulko/Flickr.com

Solpol stracimy. Tak jak wcześniej straciliśmy Supersam czy dworzec w Katowicach

Solpol to dla mnie ta sama epoka co Majka Jeżowska i Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, „Chłopaki nie płaczą” i „Killer”. Rozmowa z urbanistą Kubą Snopkiem.

Rafał Matyja

Jak powstawał „realny kapitalizm”

Transformacja pokazywała ludziom zatrudnionym w upadających firmach, że dla nowego porządku są równie nieistotni jak dla poprzedniego.

Newsletter

Najważniejsze wiadomości o tym, co robimy. W Twojej skrzynce email.

KOD

„Wyborcy PiS-u zostali przekupieni, brakuje im inteligencji i wiedzy”. Jak siebie i innych widzą członkowie KOD?

Nie potrafimy nazywać, zdefiniować wielu zjawisk społecznych, przede wszystkim dotyczących nierówności, w inny sposób, niż zaproponowano to w dyskursach rozwijanych po 1989 roku.

tvp niemcy holecka

Co irytuje Niemców, czyli ile naprawdę zarabiają Polacy?

Czy w Polsce mamy dwa światy pracy, kiedy lepiej być facetem po gimnazjum niż babą po maturze i co jeszcze PiS ma ludziom do obiecania – rozmowa Michała Sutowskiego z Katarzyną Dudą z OPZZ.

beylin sejm 89 transformacja mazowiecki

Rewolucja 1989. Słaba demokracja silnych

Fragment książki Marka Beylina „Klimat, lewica, siostrzeństwo. Rewolucje trwają (kontrrewolucje też)”, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej.

sex-shop

Pornofala z Zachodu

Zaskoczyła mnie skala konsumpcji pornografii w pierwszej połowie lat 90. – mówimy o milionach Polaków i Polek. Konserwatywne, religijne społeczeństwo na kilka lat zawiesiło silne kulturowe tabu.

Mieszkanki Nowej Huty. Rok 1965. Fot. Bagnowka/Youtube.com

Nowa Huta została zbudowana na kobietach

W pewnym momencie zdałam sobie sprawę, że kobiety opowiadają cudze historie i należy zrobić coś, żeby wreszcie opowiedziały własne – mówi Katarzyna Kobylarczyk, autorka książki „Kobiety Nowej Huty. Cegły, perły i petardy”.

Fot. Jakub Szafrański

Nie było spisku, była polityka [rozmowa z Adamem Leszczyńskim]

To, że inteligencja i klasa robotnicza zdołały się ze sobą porozumieć, zakrawa na cud samoorganizacji społecznej. Potem jednak różnice interesów wzięły górę.

kuroń mural

Klęska w zwycięstwie. Samokrytyka Kuronia i źródła jego błędów

12 września 1989 roku Jacek Kuroń po raz pierwszy został ministrem pracy i polityki społecznej. Przypominamy tekst o nim zmarłego w sierpniu prof. Andrzeja Walickiego.

Fot. Fragment okładki/Wydawnictwo Agora

Typowy Prezes, polityk czasów postkomuny

Michał Sutowski czyta książkę Agaty Kondzińskiej i Iwony Szpali „Prezes i Spółki. Imperium Jarosława Kaczyńskiego”.

Fot. Jakub Szafrański

Legendy o „zdradzie elit” i te o „złotym wieku” służą politykom. Ludzkie doświadczenie się w nich nie mieści [rozmowa z autorkami „Cięć”]

Z Aleksandrą Leyk i Joanną Wawrzyniak, autorkami książki „Cięcia. Mówiona historia transformacji”, rozmawia Michał Sutowski.

ciecia_okladka

Minister Wilczek nie miał pojęcia o motoryzacji zupełnie

Fragment książki Aleksandry Leyk i Joanny Wawrzyniak „Cięcia. Mówiona historia transformacji”, która właśnie ukazała się nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej.

kaszpirowski

Adin, dwa, tri – Kaszpirowski

Mówi się o nim jako o „czerwonym magu”, szarlatanie albo człowieku, który ładował wodę przez telewizor. Kim jest dziś jedna z twarzy polskiej transformacji?

Bartosz_Migas_poziom

Dlaczego nie lubimy biednych?

Po co się zajmować losem biednych, skoro oni sami mogą poprawić swój byt, jeśli tylko zechcą?

Kiszyniów. Fot. Andreas Lehner/flickr.com CC BY 2.0

Państwo w Europie, które zanika

Mołdawska SRR była jedną z najbogatszych republik. Każdy obywatel ZSRR chciał tam zostać wysłany do pracy. Wszystko posypało się w latach 90.

Fot. NBP / Agnieszka Deluga-Góra CC BY-ND 2.0

Hausner: Europa musi wypracować nowy model gospodarczy, model „wysp i archipelagów”

Wzmocnienie samorządów, lokalne pętle energetyczne – tak możemy się bronić przed nowym „grodzeniem” – mówi Jerzy Hausner.

Leszek-Balcerowicz-jakubs-zafranski

Najwyższa pora, by plan Balcerowicza odkreślić grubą linią

Pokażmy wizję przyszłości, zamiast wchodzić w starym spór rodziców i dziadków. W ich zabawie lewica nie ugra niczego.

dz0xMDAwJmg9NjY3_src_182583-01_Mechanizm_Mariusz_Foreckim

Polska jako anioł z jednym skrzydłem

Jako osoba dorastająca w latach transformacji czuję czasem lęk, że już do końca życia będę musiał słuchać takich wynurzeń.

balcerowicz

Balcerowicz musiał zostać, bo tak chcieli Amerykanie. Antoni Dudek o polskim skoku w kapitalizm

Co ma Polska ze współpracy z CIA? Wiele wskazuje na to, że na przykład umorzenie części długu.

A_Quiet_Dinner_with_Dr._Bottles

O wypaleniu elit

Krzyczą: pokonajmy PiS i powróćmy na łono Europy! Myślą: ale ta Europa musi być nasza, polska. I wszystko będzie dobrze.

nie_bedzie_zadnej_rewolucji-1-659x1024
Piekarnia przy ul. Nowotki w Łodzi, 1991 r.

Polska transformacja: czy była modernizacyjna alternatywa?

Czy transformację gospodarczą Polski można było przeprowadzić inaczej? Odpowiada profesor Jerzy Osiatyński.

Prządki przy pracy. Fot. Ignacy Płażewski

Madejska: Chciałabym, żeby Łódź kurczyła się z godnością [rozmowa]

Łódź nie będzie już milionową metropolią. Jedyne, co można zrobić, to się dostosowywać, zwolnić rytm, zadbać o to, co jest, i przygotować się na zmiany klimatyczne.

61775683_1521156501354026_1332965915179876352_n

Sto Rozbratów na stulecie Rozbratu

O Rozbracie z Markiem Piekarskim rozmawia Przemysław Witkowski.

walesa-balcerowicz-schetyna

Drodzy liberalni rodzice, wasza nostalgia już nigdy nie wygra z PiS

Mamy platformiane bingo: walczmy z PiS, by wrócić do tego, co było, i móc wygodnie zamykać oczy na problemy. A program? Mniejsza z tym – felieton Kai Puto.

balcerowicz-kaczynski-magia

Złota era po 1989? Buahaha!

Pokolenie ’89 ocenia polską transformację gospodarczą przez pryzmat jej skutków, a nie jej przebiegu.

solidarnosc_ireth

1989, czyli niedokończona rewolucja

Czy w rocznicę czerwcowych wyborów powinniśmy głośno powtórzyć „wybierzmy przyszłość!” i uznać, że rok 1989 i jego następstwa to temat na seminaria, muzealne wystawy i rocznicowe akademie?

niebo-1989-teodorczyk

Niebo 1989

4 czerwca 1989 roku w powiatowym szpitalu o godzinie dwudziestej drugiej zero siedem urodził się Karolek.

Leszek Jażdżewski

Demokrację przyniósł nam kapitalizm [rozmowa z Leszkiem Jażdżewskim]

Żadne snobowanie się na Zachód już nie działa ani tym bardziej zawstydzanie ludzi, że nie dorastają do jakichś standardów – mówi Leszek Jażdżewski.

Leszek_Balcerowicz_Wykład

Przeterminowana wizja Europy

Tak zwana proeuropejskość liberałów ze „Zjednoczonej opozycji” to cienki naskórek, spod którego przeziera tęsknota – nie do Europy wcale, a do Ameryki Ronalda Reagana.

W labiryncie

„W labiryncie”, czyli wielka fantazja o tym, jak PRL-owscy inteligenci przekształcą się w nowoczesną klasę średnią

Jeśli chcecie zrozumieć fascynację waszych rodziców Leszkiem Balcerowiczem, zarzućcie chomika i machnijcie sobie choć kilkanaście odcinków.

ursus_jasmina

Przywrócić dumę Ursusa

Byliśmy kronikarzami upadku przestrzeni dawnej fabryki. Kręcąc chcieliśmy zarchiwizować jak najwięcej przestrzeni, wiedząc, że za chwilę zniknie.

Most, Czechy

Na pustkowiu biednemu wiatr w oczy

Czeskim populistom nie przeszkadzają geje czy prawa kobiet, nie w głowie im również krytyka neoliberalizmu. Nie znoszą tylko uchodźców. A że tych w Czechach nie ma – obrywa się Romom.

zaglebie

Śmiejesz się z Sosnowca, nie byłeś w Zawierciu [rozmowa z Magdaleną Okraską]

Z Magdaleną Okraską, autorką „Ziemi jałowej. Opowieści o Zagłębiu”, rozmawia Anna Cieplak.

1_Maja_Jacek_Kuroń

Od walki z bikiniarzami do planu Balcerowicza, czyli żywot człowieka politycznego

„Jacek” Anny Bikont i Heleny Łuczywo opowiada swego bohatera na nowo. Jest tu wielka polityka, jest obyczajówka, jest tło epoki, jest wreszcie weryfikacja Kuroniowych legend.

sovremennik

Filmowe plamki ślepe

W tym roku, gdy podział Europy na Wschód–Zachód znów daje o sobie znać, na festiwalu nie zabrakło filmów wadzących się z nową polityczną rzeczywistością.

Jacek_Kuroń_1991

„Zeszmacacie nas tymi zupkami!” [fragment biografii Jacka Kuronia]

Jacek Kuroń stał się – obok Mazowieckiego i Balcerowicza – twarzą polskiej transformacji. Ta niedobrana trójka miała wtedy największy wpływ na losy państwa. Fragment książki „Jacek” Anny Bikont i Heleny Łuczywo.

aleja włókniarek-kadr

Nad włókniarkami nikt nie zapłakał

„Stoczniowcy czy inni dostawali duże odprawy, kiedy były likwidowane ich zakłady. My – nic”. Fragment książki „Aleja Włókniarek”.

Spacer akustyczny po FSO

Fabryka Sensów Osobistych – FSO 2017

Spacer akustyczny po terenach dawnej Fabryki Samochodów Osobowych FSO na Żeraniu.

Fot. Pola Rożek

Manieczki. Polska historia sukcesu

Wszyscy nasi rozmówcy podkreślają, że Manieczki to miejsce zupełnie inne niż zwykłe miejsca wiejsko-klubowe, gdzie dominują agresja i przemoc. Tu możemy znaleźć rodzaj przyjaźni, braterskości, siostrzeństwa, pomocy.

balcerowicz-kaczynski-magia

Zbawcy Polski, najlepsi ludzie

Okazuje się, że mieliśmy szczęście żyć w czasach najlepszych ludzi.

gauck-owsiak-komorowski-woodstock

Światełko do piekła

Na to wyznawcy mitu III RP pozostają ślepi.

Fot. Marek Marynistyka Ostasz, cc, flickr.com
kaja-puto-archiwum1

Zamienię dyplom na metrykę z Sosnowca

Sosnowiec to polskie Detroit

dosc-gry-pozorow-kuczynski-cymer_twirl

Czy młodzi nie wolą właśnie pozorów?

Czytając „Dość gry pozorów” można odnieść wrażenie, że autorzy swoje słowa kierują nie do ogółu młodych, a do młodych, jakich chcieliby widzieć.

aleksander-kwasniewski-bajtek

Komunizm nie upadł w 1989

Bezkrwawego upadku socjalizmu w Polsce nie dokonały tylko elity Solidarności w ramach jakkolwiek pojętej „zdrady”. Kapitalizm już od lat budowali sami Polacy, ćwicząc go na czarnym rynku, przemycając towary między Warszawą, Moskwą, Stambułem i Delhi.

czterdziestolatek

Gdula: Co nam zostało z lat 70.?

Czy faktycznie rok 1989 był takim przełomem? Odpowiedź klasy średniej na pytanie „jak żyć?” pozostaje wszak prawie niezmienna od czasów „Czterdziestolatka”.

sld

O pożytkach z postkomunizmu

Może postkomunizm był ceną za to, by wcale nie małą część społeczeństwa geopolitycznie skierować we właściwym kierunku?

dealer

Widmowa dekada [rozmowa z Olgą Drendą]

W Belgii zwycięzców loterii przedstawiano pod palmami, w Polsce w zaciszu mieszczańskiego wnętrza.

3530355168_9aa258f243_z

Co Bill Clinton wie o demokracji?

Czy powinniśmy martwić się o amerykańską demokrację, jeśli Bill Clinton martwi się o naszą?

skucha

Normalsi i nienormalsi z roczników 50.

O reportażu „Skucha” Jacka Hugo-Badera i albumie „Wyjątkowy rocznik 1954”.

15436151001_f4ee0c5c25_z

Tylko stoczni żal

Stocznia zaginęła i dziś za bramą główną znajduje się kawał pola.

polski_wegiel_bw-3

Czy Polskę stać na wygaszanie kopalń?

Węgiel- polski skarb narodowy czy kamień młyński u szyi Polaków? Debata z udziałem J. Steinhoffa, E. Bendyka, U. Papajak, M. Wilczyńskiego. Rozmawia M. Sutowski./

razem-fb

Widma PRL-u i egzorcyzmy

Agacie Bielik-Robson odpowiada członkini Rady Krajowej partii Razem Barbara Brzezicka.

okladka_front_dziecieca_choroba_liberalizmu

Rafał Woś o transformacji

Rafał Woś, autor książki „Dziecięca choroba liberalizmu” będzie gościem debaty poświęconej skutkom transformacji, 7 grudnia o godz. 19.00,

matka
petru

Petru: Pokolenie okrągłego stołu nowych wyzwań już nie podejmie

W latach 90. rozwijaliśmy się dzięki niskim kosztom pracy. Dziś to jedna z głównych blokad naszego rozwoju.

a6e9f6ed287b25109f39da597b272d53640000

Sutowski o książce Króla: Czy można było inaczej?

Król zdaje się sądzić, że o losach polskiej transformacji przesądziły spory inteligentów. To tylko częściowa odpowiedź na pytanie o Polskę po 1989 roku.

atlas-doppelganger-dominika-slowik-fot-materialy

Szybowicz: Transformacja. Dzieje bajeczne

Wtedy jeszcze była „prawdziwa polska”, jadało się rosół z „prawdziwej kury”.

Fot. Fronteiras do Pensamento/Luiz Munhoz/Flickr.com

Ostolski: Piketty i mity polskiej transformacji

„Kapitał w XXI wieku” czytany w Polsce rozbija mity „kapitalizmu z ludzką twarzą”, do którego miała rzekomo prowadzić transformacja.

solidarnosc

Pinior: Dlaczego solidarność nie jest już sexy?

O „Solidarności” często się mówi jako o ruchu narodowym, ale to był przede wszystkim ruch robotniczy.

burlaka

Do przyjaciół pisarzy z Ukrainy

Widmo nacjonalizmu krąży nad Europą Środkowo-Wschodnią. Zjednoczmy się, by aktywnie mu przeciwdziałać.

Skrajna prawica nie chodzi do teatru

Mychajło Barbara i Switłana Oleszko opowiadają o ukraińskiej inscenizacji „Tęczowej trybuny” Pawła Demirskiego.

Zamknij