Wsparcie Wspieraj Wydawnictwo Wydawnictwo Dziennik Profil Zaloguj się

Krytyka Polityczna✊ Największy lewicowy dziennik w Polsce

Sobota, 03 stycznia 2026

Mniej głośne filmy i seriale z 2025 roku, które warto nadrobić

Współczesną kulturę audiowizualną charakteryzuje nadmiar. Samych premier kinowych mamy w Polsce tyle, że nie sposób nadążyć, a jest jeszcze VOD i seriale. W tym natłoku ginie wiele wartościowych produkcji. Oto krótki przewodnik po kilku, które mogliście przegapić w tym roku.

ObserwujObserwujesz

1

Rozmowa

Muzeum POLIN. Między historią Żydów, antysemityzmem a cierpieniem Palestyńczyków

7 października 2023 roku wpłynął na działalność POLIN znacznie silniej niż inne globalne kryzysy. Nie mamy bezpośrednich związków z państwem Izrael, ale jest dla nas niezwykle istotnym miejscem.

„Ah shit, here we go again”. Dlaczego nie czekam na GTA 6?

Choć nie ruszyła jeszcze nawet przedsprzedaż „GTA 6”, sprawa jest przesądzona: gra będzie najlepiej sprzedającym się tytułem w historii. Ale historia jej powstawania skupia w sobie wszystkie patologie współczesnej branży gier wideo.

Cortina d'Ampezzo

Pierwsze zrównoważone igrzyska olimpijskie? Na razie wycięto las

Zimowe Igrzyska Olimpijskie Mediolan–Cortina 2026 miały być pierwszą zrównoważoną olimpiadą w historii. Na razie w Cortinie wycięto las, by powstał tor bobslejowy, a śniegu i tak zabraknie.

Dziennikarka
1
Protest przeciwko wydobyciu ropy naftowej w Nigerii w 2016 roku

Walka trwa. Ale czy Shell w końcu zapłaci?

„Gdy twoje środowisko zostaje zatrute i zniszczone, tracisz prawo do życia” – mówił nigeryjski poeta Ken Saro-Wiwa, który walczył z dewastacją Delty Nigru przez koncern Shell. 30 lat temu razem z ośmioma innymi aktywistami został skazany na śmierć i powieszony.

Prawnik
Fot. pxhere.com CC0/anaterate/pixabay/Fotoedycja KP

Zagadka: Ile górskich rzek trzeba wysuszyć, żebyś mógł ponadupcać na nartach?

2

8

ObserwujObserwujesz

„Kojarzycie tego mema, na którym chłop wkłada sobie badyl w szprychy roweru, a potem jęczy, że się przewrócił?” – pisała u progu pandemii dzisiejsza redaktorka naczelna Krytyki Politycznej Kaja Puto.

Dziś tymże chłopem są narciarze z całego świata oraz organizatorzy startujących za kilka tygodni zimowych igrzysk olimpijskich we Włoszech – a wszystko nie bez związku z ekologicznym badylem, jakim są rozpaczliwe próby udawania, że brak naturalnego śniegu można przykryć pochłaniającymi zasoby alternatywami. Wybieracie się na narty? Przeczytajcie!

Grafika: Paweł Czerwiński

Wygnani z raju: strategie przetrwania w świecie po AI

Potrzebujemy nowej ekonomii: popytu bez klientów, gospodarki bez wzrostu, podatków bez pracy. I nikt jeszcze nie wie, jak to ma działać w erze post-AI.

1

Rolki

Mit eurosklerozy i prawdziwe problemy Europy

Europa ma masę problemów, jednak dyskurs „eurosklerozy” w dużej mierze oparty jest na mitach i selektywnym czytaniu statystyk.

ObserwujObserwujesz
1

1

Apokaliptyczne prognozy dla Polski na 2026 rok

Rok 2026 najprawdopodobniej przyniesie nam paraliż państwa, wojnę prezydenta z rządem i dalszy skręt Polski w prawo. Analiza polityczna bez złudzeń.

ObserwujObserwujesz
2

3

🤝 Spotkajmy się

zobacz wszystkie

7.01

środa | 17.00

Książki znaczące. Bilans idei 2025 – z udziałem Agnieszki Wiśniewskiej

online, FB Fundacji Batorego i Krytyki Politycznej

Każda z zaproszonych redakcji przedstawia swoją listę trzech książek polskich autorów oraz trzech ważnych przekładów, które ukazały się w 2025 roku. Porozmawiamy o tym, jakie idee wybrzmiały najmocniej i dlaczego właśnie te publikacje okazały się dla różnych środowisk szczególnie istotne.

„Bilans idei 2025” to także nieformalne otwarcie poszukiwań książki-laureatki tegorocznej, piątej już edycji Nagrody im. Marcina Króla.

Krytykę Polityczną reprezentować będzie Agnieszka Wiśniewska.

9.01

piątek | 19.00

Spotkanie z Zofią Smełką – Leszczyńską o książce „Cześć pracy”

Warszawa, Ursynoteka, Czytelnia Naukowa

14.01

środa | 17.00

Szkolenie: Od świadomości do działania. Sztuka sprawczości osobistej w oparciu o „7 nawyków skutecznego działania” Stephena Covey’a

Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie

Prowadzenie: Sylwia Pawłowska. Szkolenie składa się z dwoch części. Udział jest bezpłaty, ale konieczne jest wcześniejsze zadeklarowanie obecności na obu częściach szkolenia. Działanie finansowane przez Fundację PKO Banku Polskiego w ramach projektu „Rozwój instytucjonalny Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie”. Zapisy: [email protected].

15.01

czwartek | 17.00

Spotkanie z Aleksandrą Korczak w Łodzi

Biblioteka Wolność, plac Wolności 4, 91-416 Łódź

Zapraszamy na spotkanie wokół książki „Bezradne i romantyczne” z Aleksandrą Korczak w Łodzi

gdzie: Biblioteka Wolność (plac Wolności 4, 91-416 Łódź)
o której: 17:00

Spotkanie poprowadzi Iwona Michalak

15.01

czwartek | 18.00

„Przestawianie zwrotnicy” – spotkanie z Karolem Trammerem

Gdańsk, Europejskie Centrum Solidarności

Pomorskie Stowarzyszenie Sympatyków Transportu Miejskiego zaprasza na spotkanie z Karolem Trammerem, autorem bestsellera „Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej”, który przyjeżdża do Gdańska (oczywiście pociągiem) żeby porozmawiać o swojej najnowszej książce pt. „Przestawianie zwrotnicy. Jak politycy bawią się koleją”. Autor od lat komentuje jak zarządzana jest kolej, jej historie czy decyzje polityków odpowiedzialnych za transport publiczny w Polsce. W dwumiesięczniku „Z Biegiem Szyn”opisuje kolej na Mazowszu ale też ogólnopolską polityke transportu publicznego. Podczas spotkania bedzie można zakupić książke, porozmawiać z autorem czy uczestniczyć w dyskusji na temat transportu kolejowegu na Pomorzu. Wydarzenie poprowadzi Tomasz Myszk, prezes Pomorskiego Stowarzyszenia Sympatyków Transportu Miejskiego.

16.01

piątek | 17.00

Spotkanie z Antoniną Tosiek, autorką książki „Przepraszam za brzydkie pismo. Pamiętniki wiejskich kobiet”

Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie

Prowadzenie: Natalia Kałuża. Działanie finansowane przez Fundację PKO Banku Polskiego w ramach projektu „Rozwój instytucjonalny Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie”.

19.01

poniedziałek | 17.00

Warsztaty teatralne dla młodzieży w wieku 13-18 lat

Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie

Prowadzenie: Anna Maśka Działanie finansowane przez Fundację PKO Banku Polskiego w ramach projektu „Rozwój instytucjonalny Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie”. Zapisy: [email protected]

21.01

środa | 17.00

Szkolenie: Od świadomości do działania. Sztuka sprawczości osobistej w oparciu o „7 nawyków skutecznego działania” Stephena Covey’a

Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie

Prowadzenie: Sylwia Pawłowska. Szkolenie składa się z dwoch części. Udział jest bezpłaty, ale konieczne jest wcześniejsze zadeklarowanie obecności na obu częściach szkolenia. Działanie finansowane przez Fundację PKO Banku Polskiego w ramach projektu „Rozwój instytucjonalny Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie”.

22.01

czwartek | 18.00

„Ślady” – Spotkanie z Joanną Ostrowską

Poznań, CK Zamek

Spotkanie z serii: Zamek Czyta. Prowadzenie Anna Artwich. Wstęp: 7 złotych.

Zapomniane, prześlepione, ukryte – dokumenty osobiste, akta kryminalne, notatki, zdjęcia, wspomnienia. To właśnie z tych strzępków opowieści o osobach uznanych za „ludzi zbędnych” Joanna Ostrowska tworzy wyjątkowy i fascynujący asamblaż. Nierzadko dotarcie do tych źródeł upodabnia pracę autorki do śledztwa historycznego. Często o znalezieniu artefaktu decyduje przypadek oraz intuicja podparta doświadczeniem..

30.01

piątek | 17.00

Wspólne czytanie pism polskich filozofek: Profesor Barbara Skarga

Świetlica Krytyki Politycznej w Cieszynie

Prowadzenie: Barbara Wrona Działanie finansowane przez Fundację PKO Banku Polskiego w ramach projektu „Rozwój instytucjonalny Świetlicy Krytyki Politycznej w Cieszynie”.

7.02

sobota | 16.00

Nierówności ekonomiczne w Polsce. Czy grozi nam neofeudalizm? Dyskusja z udziałem Agnieszki Wiśniewskiej

Osiedlowy Dom Kultury „Orbita” w Poznaniu

W debacie publicznej na temat nierówności ekonomicznych utrwaliło się przekonanie, że stanowią one pewną naturalną konsekwencję wzrostu gospodarczego i na pewnym etapie tegoż wzrostu ulec muszą samoistnej redukcji. Przekonaniu temu towarzyszy zwykle inne przeświadczenie, mianowicie, że kształtowanie się poziomu nierówności leży całkowicie poza polityką publiczną prowadzoną przez rząd danego państwa. Czy tak jest w istocie?

Na to pytanie odpowiedzą goście: Agnieszka Wiśniewska (prezeska Krytyki Politycznej), Prof. dr hab. Michał Brzeziński (pracownik Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, współautorem, razem z Pawłem Bukowskim i Jakubem Sawulskim, książki Nierówności po polsku. Dlaczego trzeba się nimi zająć, jeśli chcemy dobrej przyszłości nad Wisłą), Xavier Woliński (publicysta, aktywista, autor projektu wolnelewo.pl).

Wydarzenie organizuje Klub DLR Poznań

Dlaczego upadek pubów i barów jest powodem do zmartwień?

Z miast i miasteczek całej Europy w coraz szybszym tempie znikają bary i puby. Stanowi to problem nie tylko dla ich właścicieli, ale często też dla całych lokalnych społeczności, które tracą miejsca spotkań oraz wspólnej rekreacji. W czasach epidemii samotności i obumierania więzi społecznych tym ważniejsze są próby odwrócenia tej negatywnej tendencji.

ObserwujObserwujesz
8

4

Przewidywalnie nieprzewidywalne. W 2026 roku będą ważyć się losy Orbána, Luli i Netanjahu  

Czy Węgry są krajem, w którym władza może przegrać wybory, jakim poparciem cieszą się zbrodniarze wojenni i czy Wielka Brytania będzie mieć nowego premiera? Odpowiedzi przyniosą najbliższe miesiące. Mimo braku kampanii w Polsce nie będziemy narzekać na brak wyborczych emocji.

ObserwujObserwujesz

1

Polecamy

Ołowiane dzieci. Bez happy endu

Na początku lutego premierę będzie miał serial „Ołowiane dzieci” na podstawie książki Michała Jędryki, której drugie wydanie ukaże się w 2026 roku w Wydawnictwie Krytyce Politycznej. W swoim nowym tekście autor przygląda się dalszym losom bohaterów, których mottem może być pewne zdanie przypisywane Orsonowi Wellesowi.

3

Współczesna telewizja ma problem z fantastyką naukową

„Jedyna” jest po gilliganowsku niespieszna, historia dopiero nabiera rozpędu. Z czasem z pewnością wykrystalizuje się mocniejsza tematyczna oś opowieści. Boję się jednak, że może to być jeden z ostatnich tego typu seriali.

5

4

„Dawaj paszport!”. Z czego wynika polskie chamstwo na granicy?

Nawet w czasie wojny polscy funkcjonariusze traktują Ukrainki i Ukraińców z agresją i pogardą. I nikt nie ponosi za to konsekwencji.

60

9

Specjalista ds. bezpieczeństwa

Nie palcie społecznościówek, zakładajcie własne

Trzymający nas na korporacyjnych platformach szantaż społecznościowy będzie tym mniej efektywny, im więcej osób, instytucji i organizacji zacznie aktywnie działać poza tymi toksycznymi przestrzeniami.

10

9

Solidarność zawodzących wiatrów. Historia kurdyjsko-palestyńskiego oporu

Od Jerozolimy po Bejrut i od Doliny Bekaa po Rożawę słychać głosy narodów od wieków dzielonych przez imperia, lecz nigdy do końca pokonanych. Palestyńczycy i Kurdowie – dwa ludy pozbawione państwa, lecz nie tożsamości – splatają swoje losy w historii oporu, poezji i pamięci.

1

5

Szpiedzy wracają do popkultury. Widać to zwłaszcza w serialach

W tle tych wszystkich historii widać cały przegląd patologii brytyjskiej rzeczywistości. Już pierwszy sezon „Kulawych koni” pokazuje problem skrajnej prawicy, gotowej sięgać nie tylko po rasistowski język, ale i bezpośrednią przemoc.

1

3

Pierwsza wojna światowa i „czerwona panika”: jak USA dławiły demokrację

Woodrow Wilson zapisał się w historii USA jako prezydent, który tłumił wolność słowa, cenzurował prasę i więził przeciwników wojny. Adam Hochschild w rozmowie z Michałem Sutowskim opowiada o mało znanym obliczu amerykańskiej demokracji.

6

Miasta oszustw. Cyberniewolnicy w Azji Południowo-Wschodniej

W Laosie, Birmie i Kambodży powstają ufortyfikowane „miasta oszustw”. Reporterzy opisują, jak działa cyberniewolnictwo i kto na nim zarabia miliardy.

7

Od 2019 roku trwa złota era medycyny psychodelicznej

Gdy sześć lat temu ukazała się moja książka „Czy psychodeliki uratują świat?”, temat psychodelików był praktycznie nieobecny w polskiej nauce i przestrzeni medialnej. Dziś to się zmieniło.

2

Rozmowa

Rozumienie prześladuje dzisiejszą sztukę

Wszyscy byśmy chcieli, żeby sztuka miała taki wpływ, o jakim marzyli artyści awangardowi, żeby przebudowała całość życia. To się nie wydarzyło, co wcale nie oznacza, że sztuka jest bezbronna – mówi autor „Zmierzchu magów”.

3

5

Rozmowa

Piraci kontra kapitalizm. „Wielogłowa hydra” to historia od dołu

Statek piracki był na przełomie XVII i XVIII wieku czymś rodzaju „ruchomego sowietu”, pływającej rady robotniczej. Piraci pokazywali, że można zupełnie inaczej zorganizować statek dalekomorski, przedsięwzięcie kluczowe dla kapitalizmu handlowego XVII i XVIII wieku.

9

5

Wygrani i przegrani 2025 roku. Polityczny ranking Galopującego Majora

Zawsze gdy myślisz, że niżej upaść nie można, zjawia się Leszek Miller.

ObserwujObserwujesz
8

3

Czarzasty: Gdybyśmy wyszli z rządu, ten kraj byłby w dupie

Z Włodzimierzem Czarzastym rozmawiamy o tym, dlaczego lewica od 2019 roku traci wyborców, co udało się jej osiągnąć w trakcie dwóch lat rządów, a czego nie, o jej sprawczości i skuteczności w ramach koalicji.

ObserwujObserwujesz
2

6

Newslettery

Rozmowa

Nie da się uczynić szkoły wolną od polityki – i nie uważam, by było to potrzebne

Autorka „Bezradnych i romantycznych” opowiada o 10 latach pracy jako nauczycielka języka polskiego – zmianach, reformach, kanonie, polityce i o tym, po jakie książki w dorosłym życiu powinni sięgać absolwenci i absolwentki polskiej szkoły.

1

8

7 rzeczy, którymi żyliśmy w 2025 roku i o których już nie pamiętamy

Prawdopodobnie jesteśmy jedynym krajem na świecie, w którym w ciągu jednego roku miały miejsce dwa zamachy stanu, a większość społeczeństwa nawet o nich nie słyszała. Ale polska pamięć zbiorowa w ogóle może stanąć do Pepsi Challenge z rybkami akwariowymi.

ObserwujObserwujesz
3

4

Przez autonomię do pojednania: socjalistyczna wizja rozwiązania kwestii ukraińskiej w II RP

„Siła państwa nie polega na centralizmie narodu panującego, na gnębieniu narodów podwładnych” – pisał „Robotnik”, gdy Polska Partia Socjalistyczna przedstawiała w Sejmie kolejne plany autonomii dla terenów zamieszkałych przez ukraińską większość. Prawica chciała jej za to „skoczyć do gardła”.

4

Rozmowa

Trudno mówić o AfD jako problemie typowym dla wschodnich Niemiec

Nie jesteśmy w stanie przewidzieć przyszłości, ale nie wierzę, że jutro AfD będzie w rządzie, a pojutrze Europa obudzi się z faszystowskimi Niemcami w środku – mówi niemiecki politolog.

1

3

Hillary Clinton

Jak strach przed lewicą torował drogę Trumpowi

Odkąd ruch MAGA przejął rząd konserwatywnych dusz, wierchuszka Partii Demokratycznej zaciekle walczy z antysystemowym wrogiem, który zagraża interesom elit finansowych i ma szerokie poparcie w społeczeństwie. Nie, nie chodzi o Donalda Trumpa.

3

2

Rok, w którym nie przeczytałam „Tęczy Grawitacji”

Nie przeczytałam też nagrodzonego Noblem Krzasznahorkaiego, przeczytałam za to kilka innych książek o sprawach smutnych i trudnych. O wojnie w Ukrainie. O Izraelu i Palestynie. Kolonializmie, rasizmie oraz doli imigrantów i mniejszości. O śmierci i chorobach i ogólnie trudach egzystencji.

1

4

Ołowiane dzieci. Bez happy endu

Na początku lutego premierę będzie miał serial „Ołowiane dzieci” na podstawie książki Michała Jędryki, której drugie wydanie ukaże się w 2026 roku w Wydawnictwie Krytyce Politycznej. W swoim nowym tekście autor przygląda się dalszym losom bohaterów, których mottem może być pewne zdanie przypisywane Orsonowi Wellesowi.

3

Jaka teoria spiskowa, wariacie? Gwiazda alt-rightu na tropie penisa Brigitte Macron i zabójcy Charliego Kirka

Jej podcast jest obecnie jednym z najpopularniejszych na świecie. Na czym polega fenomen walczącej z „głębokim państwem” i poprawnością polityczną Candace Owens, która skłóca amerykański alt-right od środka?

ObserwujObserwujesz
3

7

Narcocorridos, Bad Bunny i AI, czyli muzyka jako kolejny front wojny Trumpa

Współczesny przemysł muzyczny narodził się w USA i nic nie wskazuje na to, żeby mógł się przestać dookoła nich kręcić. Jak zmieni się jego struktura, kiedy artyści zagraniczni nie mogą wjechać do USA ani wysyłać tam płyt, a ich odbiorcy boją się wychodzić z domu?

1

3

Byłem copywriterem adwokata kościelnego. Zachęcaliśmy ludzi do „rozwodów”

Przez kilka lat pracy dla adwokata kościelnego zachęcaliśmy ludzi do zabiegania o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego. Było jak w przysłowiu: Panu Bogu świeczkę, diabłu ogarek, a adwokatowi pieniążek.

Copywriter, dziennikarz kulturalny
2

4

Współczesna telewizja ma problem z fantastyką naukową

„Jedyna” jest po gilliganowsku niespieszna, historia dopiero nabiera rozpędu. Z czasem z pewnością wykrystalizuje się mocniejsza tematyczna oś opowieści. Boję się jednak, że może to być jeden z ostatnich tego typu seriali.

5

4

Rozmowa

Narodowe, czyli dla wszystkich

Najgorzej, kiedy jakaś epoka przyznaje sobie prawo do bycia nieomylną – mówi dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie.

1

2

Recenzja

„A nazistów diabli wzięli, hołota jedna”

Dlaczego nazizm przyciągnął tak wielu ludzi? Odpowiedzi szuka się w biografii Hitlera, w jakimś jego rzekomym „magnetyzmie”, a bardzo rzadko w społeczeństwie, które za nim poszło. Oto ono.

Walter Kempowski, „Prima sort”, przeł. Małgorzata Gralińska
ObserwujObserwujesz
1

5

Na złość Tuskowi Nawrocki odmrozi prawicy uszy

Wetowanie ustaw przez Nawrockiego sprawi, iż władza wykonawcza zacznie częściej rządzić za pomocą rozporządzeń. Jasne, nie da się tego zrobić we wszystkich sprawach, ale można się wcale nie tak wąsko legislacyjnie rozpychać.

ObserwujObserwujesz
1

4

Za Rosją czy za Ukrainą? Dla Kenijczyków problem nie jest w wyborze, a w narratorze

Gdyby Polska była ambasadorem Ukrainy, zapewne postrzeganie tego konfliktu byłoby inne. Jednak głównym głosem są Amerykanie, a ci – jak twierdzą moi rozmówcy – nie mają moralnego prawa mówić Kenijczykom, co jest dobre, a co złe.

1

2