Wspieraj Wspieraj Wydawnictwo Wydawnictwo Dziennik Obserwuj Obserwuj

Krytyka Polityczna✊ Największy lewicowy dziennik w Polsce

Sobota, 13 czerwca 2026
Rozmowa

Jak likwidacja gimnazjów zwiększyła nierówności w polskiej szkole

W dzisiejszej szkole zanikają okazje do bezpośredniej komunikacji między grupami społecznymi, nawet jeśli rozwarstwienie, a zwłaszcza poziom ubóstwa są mniejsze niż w pierwszych latach transformacji – mówi ekonomista, badacz nierówności i współautor „Nierówności po polsku”.

Celnie!

1

📕 Książki

Group of men gathered outdoors around a bearded man with a tablet, under a blue tarp tent in a wooded campsite.
Recenzja

Lepiej gonić za widmem słonia, czy go zobaczyć?

83-letni dziś Werner Herzog nie musi już przeciągać trzystutonowego statku przez górę w peruwiańskiej dżungli, by potwierdzić swoją wielkość. A jednak trafiające właśnie do kin „Sny o słoniach” to film, który ogląda się z zapartym tchem.

„Sny o słoniach”, reż. Werner Herzog
ObserwujObserwujesz
Walka
Man in a dark suit seated at an ornate desk with a gold eagle ornament, red backdrop, and flag banners in the background (formal office setting).
Recenzja

„Mag z Kremla” wpada w koleiny putinowskiej narracji

Dobrze życzące Rosji siły na zachodzie powinny kibicować możliwie najgłębszej kulturowej i moralnej rewolucji w Rosji – a nie łudzić się, że już dziś jest jakaś inna Rosja.

„Mag z Kremla” reż. Olivier Assayas
ObserwujObserwujesz
Walka
Rachel Kushner

Patrząc z innej perspektywy, kwestionując bożka „sprawczości”

Początkowo styl „Ciała” był dla mnie nieco nudny i dezorientujący, jednak dość szybko znalazłam w tym coś hipnotyzującego. Nagroda Bookera z 2025 roku nie wydaje mi się pomyłką.

ObserwujObserwujesz
Walka
Three grayscale historical figures cut out against a bright rainbow Pride flag, symbolizing LGBTQ history and inclusion.

Współlokatorki, czyli co możemy wiedzieć na temat seksualności osób historycznych?

9
Duma
Serce

5

Data w kalendarzu nie ma znaczenia – jeśli jesteśmy w Polsce, dyskusja o tożsamości płciowej czy orientacji seksualnej postaci historycznych będzie rozpalać niezdrowe emocje. Przekonaliśmy się o tym kilka miesięcy temu, gdy Kornelia Sobczak przypomniała wściekły atak na Elżbietę Janicką za demontaż mitów, jakimi nafaszerowane są Kamienie na szaniec.

Tymczasem jak pisze Alicja Urbanik-Kopeć w tekście o historycznych queerach, tożsamości i orientacje „nie są, jak chcieliby konserwatywni obrońcy status quo, wymysłem postnowoczesności, ale nieodłącznym elementem mozaiki ludzkiego doświadczenia płci i miłości, obecnym w każdej epoce”. W miesiącu dumy przypominamy ten tekst – bo czy nie lepiej zastąpić bojowe okrzyki spokojną i empatyczną refleksją?

Panie prezydencie, państwo naprawia się od głowy

Odkąd można się dużym nakładem sił wypisać z kościółka, państwo pozostaje jedyną organizacją przymuszającą do pozostawania w jej szeregach.

Walka

1

Rolki

Za mało, by żyć, za dużo, by umrzeć. Osoby uchodźcze z Ukrainy wypadają z systemu

Wygaszanie pomocy dla obywatelek i obywateli Ukrainy nie skróci kolejki polskiego pacjenta do lekarza ani o jeden dzień. Nie zwiększy emerytury polskiego seniora. Nie da bezdomnemu Polakowi dachu nad głową. Zwiększy za to liczbę osób bez ubezpieczenia, bez mieszkania, bez opieki.

Reporterka
Walka
Profile of a person with floating padlocks, global data rings, and a WIRED magazine collage illustrating cybersecurity concept.

Widziała, jak rodzi się technofaszyzm. „To straszne, że miałam rację”

Już 30 lat temu, przed krachem dot-comów, przed Facebookiem i X, przed Muskiem, Thielem i Bezosem dało się dostrzec początki brutalnej ideologii dzisiejszych technofaszystów. Ale w Dolinie Krzemowej nie było popytu na wątpliwości.

Walka

🤝 Spotkajmy się

zobacz wszystkie

13.06

sobota | 10.00

TARGI KSIAŻKI W OPOLU (sobota)

Stoisko 32, Plac Wolności, Opole

12-14 czerwca, Plac Wolności, stoisko nr 32

sobota, 13 czerwca, 10:00-19:00

 

13.06

sobota | 11.00

Krytyka Polityczna na Paradzie Równości w Warszawie

Stoisko nr 44, Miasteczko Równości, Warszawa

Czekamy na Was w Miasteczku Równości od 11:00 do 18:00 przy stoisku nr 44

Przy naszym stoisku spotkacie Kornelię Sobczak, Joannę Ostrowską i Krzysztofa Tomasika

Wpadajcie!

13.06

sobota | 17.00

„Mała historia znikania”. Spotkanie z Danielem Petryczkiewiczem w Gdańsku

Instytut Kultury Miejskiej, Targ Rakowy 11, Gdańsk

17.00-19.00 Małe rzeki, wielka odpowiedzialność

Literatura i sztuka jako formy aktywizmu rzecznego

Grażyna Smalej, Daniel Petryczkiewicz, Leszek Naziemiec

Prowadzenie: Agnieszka Dauksza, Michał Nogaś

14.06

niedziela | 11.00

TARGI KSIAŻKI W OPOLU (niedziela)

Stoisko 32, Plac Wolności, Opole

12-14 czerwca, Plac Wolności, stoisko nr 32

niedziela, 14 czerwca, 11:00-19:00

14.06

niedziela | 18.00

PREMIERA: „Odwagi! [o zaangażowaniu młodych]” Dominiki Lasoty w Turnusie

Turnus Cafe, Emilii Plater 31, Warszawa

16.06

wtorek | 18.00

„Homolobby”. Spotkanie z Krzysztofem Tomasikiem

Galeria Miejska Arsenał, Poznań

16.06

wtorek | 18.00

„Zośka i Rudy. O miłości, przyjaźni i Polsce”. Spotkanie z Kornelią Sobczak w Łodzi

Dom Literatury, Roosevelta 17, Łódź

18.06

czwartek | 18.00

„Zośka i Rudy. O miłości, przyjaźni i Polsce”. Spotkanie z Kornelią Sobczak

Galeria Miejska Arsenał, Poznań

18.06

czwartek | 18.00

PREMIERA: „Naród obcych” Ece Temelkuran w Zachęcie

Zachęta, Warszawa

20.06

sobota | 14.45

„Mała historia znikania”. Spotkanie z Danielem Petryczkiewiczem podczas Wianków Turnickich

Pole Festiwalowe Wianków Turnickich Nowosiułki Dydyjskie, 37-743 Fredropol

25.06

czwartek | 18.00

„Zośka i Rudy. O miłości, przyjaźni i Polsce”. Spotkanie z Kornelią Sobczak we Wrocławiu

Filia nr 5 Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu, Grafit, ul. Namysłowska 8

wstęp bezpłatny, na miejscu będzie można kupić książkę

zapraszamy!

Spotkanie odbędzie się w ramach WroPride – Wrocławskiego Festiwalu Dumy
koordynowanego przez stowarzyszenie Kultura Równości i bibliotecznego
Miesiąca Dumy.

26.06

piątek | 18.00

„Mała historia znikania”. Spotkanie z Danielem Petryczkiewiczem we Wrocławiu

Odra Centrum, Wrocław

27.06

sobota | 10.00

Wydawnictwo Krytyki Politycznej na Imieninach Jana Kochanowskiego

szczegóły wkrótce

3.07

piątek | 17.00

„Na obrzeżach. Jak zmienia się Polska lokalna”. Spotkanie z Andrzejem Andrysiakiem w Cieszynie

Świetlica Krytyki Politycznej, Przykopa 20, 43-400 Cieszyn

15.10

czwartek | 17.30

„Mała historia znikania”. Spotkanie z Danielem Petryczkiewiczem w Katowicach

Filia nr 14 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Katowicach

Donald Tusk ujeżdżający suma na tle polskiej i ukraińskiej flagi

Sum a sprawa polska. Jak rząd Tuska zrobił z deportacji spektakl i surfuje na nastrojach antymigranckich

Panie i panowie, premiera na kanałach mediów społecznościowych MSWiA! Teaser – na koncie samego premiera! Deportacje – oto główny miernik skuteczności polityki migracyjnej rządu. Schlebianie nastrojom antyukraińskim prowadzi do coraz bardziej absurdalnych posunięć.

ObserwujObserwujesz
29
Serce
Celnie!
Walka

10

Młody mężczyzna i kobieta stoją twarzami do siebie i kłócą się, gestykulując, między nimi znajduje się substancja przypominająca krew

Jak osłabić solidarność klasową? Nakręcając wojnę płci. O burzy wokół „urlopu menstruacyjnego”

Łatwo wykpić „obrońców praw mężczyzn” stwierdzeniem, że zazdroszczą kobietom okresu i wskazać, że biologia nie baczy na ideę równości. Ale pomysł przyznania wszystkim osobom płci żeńskiej – i tylko im – dodatkowych 12 dni urlopu menstruacyjnego jest niesprawiedliwy także wobec nich samych.

ObserwujObserwujesz
36
Celnie!
Serce
Duma

9

Polecamy

Kaczor Donald musi odejść

Antologia komiksów o Superkwęku przypomina, że Kaczorowi Donaldowi i jego twórcom daleko do niewinności. Zamiast „martwić się” homoerotyczną relacją Zośki i Rudego, lepiej przyjrzycie się, jakie pranie mózgu funduje waszym dzieciom amerykański agent turbokapitalizmu i imperializmu.

13
Serce
Celnie!
Cyrk

12

Pamięć o powstaniu tak, ale z naszymi syjonistami i antysyjonistami

Dziś pamięć musi obejmować wiele głosów. Ta o getcie warszawskim albo będzie polifoniczna, pogmatwana i uwikłana politycznie – albo nie będzie jej wcale. Tuż za rogiem czai się bowiem szeroki front gaśnicowy.

21
Serce
Cyrk
Celnie!
Płacz

9

Śmierci już nie ma. W Rosji generatywna AI „ożywia” poległych na froncie

W produkcji „wideopożegnań” wyspecjalizował się już szereg rosyjskich producentek – bo najczęściej zajmują się tym kobiety.

1
WTF
Gniew
Serce
Cyrk

7

Niewidomy uchodźca zamarzł na śmierć. Raport z sekcji zwłok: to zabójstwo

Amerykańska straż graniczna wysadziła niewidomego uchodźcę pod zamkniętą kawiarnią w Buffalo. Był środek zimy, mężczyzna zmarł. Dziennikarz który ujawnił tę historię, opowiada o jej systemowych konsekwencjach oraz kulisach śledztwa.

1
WTF
Gniew

5

Zarób 120 dolarów i pomóż bogaczowi żyć wiecznie

Z osocza krwi powstają leki na hemofilię, ale także eksperymentalne preparaty mające zapewnić długowieczność miliarderom. Biedni Amerykanie oddają osocze coraz częściej, żeby zarobić na czynsz.

4
Płacz
Gniew
Serce
WTF

6

Dziennikarz

Dyplom z astrolingwistyki: nacjonalizm potrzebuje pseudonauki

Wypatroszenie systemu kształcenia to kluczowy element przejmowania władzy nad państwem. Oligarcha, który podporządkował już sobie media i zdusił opozycję, teraz promuje pseudonaukę, która ma sławić starożytne gruzińskie królestwo.

Cyrk
WTF

7

Ekspert gier planszowych

Ostatni ruch należy do ciebie. Kingmaking jako broń przegranych

Gdy gracz zaczyna rozumieć, że zasady gry uniemożliwiają mu wygraną, zaczyna grać inaczej. Nie o zwycięstwo – o sprawczość.

5
Celnie!
Walka
Serce

11

Dlaczego wstyd zamienia się w Polsce w nienawiść?

Autor i autorka raportu „Ludzie bezwstydni. Dynamika emocjonalna populizmu w Polsce” wyjaśniają, jak wstyd i duma napędzają polską polaryzację.

18
Serce
Celnie!
Walka
WTF

13

Reporterka

Pies w celi. Bezdomne zwierzęta zamieszkają w zakładach karnych?

Osadzeni w polskich więzieniach jeżdżą do schronisk, by pomagać bezdomnym psom. Ministerstwo Sprawiedliwości chce, by psy odebrane z patoschronisk, zamiast trafić do przepełnionego boksu, zamieszkały na terenie zakładów karnych.

8
Serce
Celnie!

8

Three men in dark suits celebrate in a room with gold drapes and flags; one holds a large gold trophy while another gestures enthusiastically.

Tegoroczny mundial to obsceniczny spektakl. Tak obrzydliwie jeszcze nie było

Pragnienie, by nie mieszać polityki do sportu, jest całkowicie odrealnione: niewiele jest zjawisk bardziej politycznych. Mistrzostwa świata w Meksyku, Kanadzie i USA pod rządami Trumpa – większe, pierwsze, jedyne w swoim rodzaju – dobitnie to pokazują.

9
Serce
Celnie!

5

Molten metal pouring into a mold in a steel foundry, illuminated by orange glow and industrial equipment nearby.

Europejska stal w odwrocie. Import rośnie, produkcja maleje

W ostatniej dekadzie europejskie huty zwijały swój potencjał produkcyjny, za to azjatyckie się z każdy rokiem rozkręcały. Unia Europejska zamierza zacząć chronić swój rynek, jednak w tym momencie będzie to już raczej redukcją szkód.

ObserwujObserwujesz
6
Walka
Serce

4

Two purple-tinted hands hold a blue book on the left; on the right, a large '89%' with Polish text about readers and a rounded button that says 'Zobacz katalog książek'.
Po lewej Aleksandra Owca, po prawej Daria Gosek-Popiołek, w tle pętla autobusowa w Krakowie

Żądam podwyżki cen biletów komunikacji miejskiej

Biletowy populizm łączy wszystkie polskie partie – od nudnej socjaldemokracji, przez sługusów Tuska, po do reszty skonfederaciałą prawicę. To jednak strategia o wyjątkowo krótkich nóżkach.

ObserwujObserwujesz
12
Gniew
Serce
Cyrk
Płacz

6

Mapa świata z zaznaczoną pinezką Armenią
Spotify Apple Podcasts Podcast
Podcast

Armenia wybiera przyszłość. O tym, kto naprawdę wygrał rozmawiamy ze Stasią Budzisz

W najnowszym odcinku dyskutujemy o strategii rosyjskiej ingerencji w państwach, które Rosja postrzega jako swoją strefę wpływu, i o tym, dlaczego ta strategia raz po raz zawodzi.

Spotify Apple Podcasts Podcast
53 minuty
Serce
Walka
Celnie!

6

Newslettery

Mniej pracy, dobrobyt i piłowanie miliarderów, czyli świat w 2100 roku wg Piketty’ego

Jakie miejsce w nowym porządku globalnym zajmie Polska? Czy nadal będzie wierzyć, że „nikt nam niczego nie będzie narzucał”, a może zaczniemy przynajmniej szykować własną, możliwie zamordystyczną wersję podatku od majątków?

ObserwujObserwujesz
11
Walka
Serce
Cyrk

6

Supernowoczesne miasto z wieżowcami, między nimi: Alex Karp, Elon Musk, Peter Thiel, Sundar Pichai i Mark Zuckerberg

Koniec baśni? Użytkownicy odkrywają fizyczne granice wirtualnej inteligencji

Big techy karmiły nas (a zwłaszcza inwestorów) wizją powszechnej dostępności oraz możliwości osiągnięcia przez modele AI nadludzkiej inteligencji, która już wkrótce zastąpi „białe kołnierzyki”. Ani jedno, ani drugie nie jest obecnie możliwe.

ObserwujObserwujesz
15
Celnie!

4

Collage of diverse adults posing for a group photo against a purple background. To my z wami dyskutujemy

Trolle, boty, ścieki zostawiamy platformom. Dołącz do naszych dyskusji!

Na platformach społecznościowych coraz trudniej o konstruktywną wymianę zdań. Dlatego wraz z redaktorami i autorkami próbujemy stworzyć w komentarzach pod tekstami przestrzeń do sensownej debaty.

18
Serce
Walka
Duma
Cyrk

14

Wczytywanie…