Wspieraj Wspieraj Wydawnictwo Wydawnictwo Dziennik Obserwuj Obserwuj

Nvidia: skandal kontrolowany

Radość z upadku Jensena Huanga przypomina satysfakcję polskiej koalicji rządzącej z odejścia prezydenta Andrzeja Dudy. Elektorat nienawidzi AI, ale kozłem ofiarnym stał się akurat ten prezes big techu, który nigdy nie opowiadał o zaletach faszyzmu.

ObserwujObserwujesz
Jensen Huang
Walka

Amerykański komentariat wpadł w ekscytację, gdyż szef najcenniejszej (pod względem wartości rynkowej) korporacji świata został symbolicznie „odstrzelony”. Dyrektora generalnego spółki Nvidia Jensena Huanga odsunięto od zarządzania firmą, gdy na światło dzienne wyszły jego relacje romantyczne z pewną chińską menadżerką i dwiema podwładnymi. Stało się to asumptem do moralnego oburzenia, internetowej szydery oraz do surowych konsekwencji wyciągniętych przez zarząd Nvidii. Huang – było nie było, założyciel firmy i jej odwieczny prezes – jeszcze niedawno wydawał się być niezastąpiony, a dzisiaj jest już tylko kilkuprocentowym udziałowcem technologicznego giganta. Jeśli to nie jest uprawniony powód do Schadenfreude, to nic nim nie jest.

Zdradzanie długoletniej żony, wikłanie się w relacje z menadżerką ważnego kontrahenta czy seks z osobami podległymi w strukturze organizacyjnej należy ocenić jednoznacznie negatywnie, wiadomo. Dokonania towarzyskie prezesa Nvidii służą w tej sprawie jednak tylko za pretekst. Gdyby za towarzyskie skandale odsuwać czołowych CEO big techów, Dolina Krzemowa zapełniłaby się wakatami. Jego zażyłość z Alice Huang (zbieżność nazwisk przypadkowa) od wielu miesięcy nie była tajemnicą, wręcz przeciwnie – para zupełnie się z nią nie kryła, co widać na wielu publikowanych dzisiaj zdjęciach. Romans stał się problemem dopiero wtedy, gdy powstały dogodne okoliczności do odsunięcia Jensena Huanga, którego upadek jest użyteczny dla wielu znacznie mniej sympatycznych osobistości.

Czytaj także Maskulinizacja technologii, czyli męski mit nowoczesności Stanisław Kurek

Obraz dorysowany przez AI

Nvidia to kalifornijska korporacja założona w 1993 roku przez Huanga, mającego polskie korzenie Chrisa Malachovsky’ego i Curtisa Priema. Specjalizuje się przede wszystkim w produkcji procesorów graficznych (GPU). Seria kart GeForce RTX (obecnie w sprzedaży jest ich piąta generacja) zaczęła wykorzystywać zaawansowane technologie obliczeniowe oparte na sztucznej inteligencji (rdzenie Tensor) i algorytmicznym śledzeniu promieni (ray tracing). Ta ostatnia technika zapewniła niezwykle realistyczne oświetlenie obrazu, natomiast sztuczna inteligencja znacznie zwiększyła liczbę klatek generowanych na sekundę.

Wprowadzona w serii RTX technologia DLSS (Deep Learning Super Sampling) wykorzystuje AI do podwyższania rozdzielczości. Polega to z grubsza na tym, że karta może pierwotnie wyświetlać obraz w niższej jakości, gdyż analizująca dane sztuczna inteligencja rekonstruuje detale tekstur, drastycznie podnosząc rozdzielczość obrazu. W ten sposób AI zwalnia pamięć podręczną RAM karty, a jej moc obliczeniowa może zostać wykorzystana do podniesienia liczby klatek, więc do poprawy płynności obrazu.

Jak z każdą technologią opartą na AI, także z DLSS wiąże się szereg kontrowersji. Niewątpliwie technologia ta podniosła jakość grafiki niemal do fotorealizmu. Potrafi czasem poprawić obraz w grach do poziomu, którego nie zakładali nawet twórcy. Problem w tym, że w jej najnowszych odsłonach – szczególnie DLSS 5 – sztuczna inteligencja stała się zaskakująco agresywna. Drastycznie ingeruje w grafikę, zmieniając wizję artystyczną twórców gier, a nawet upodabniając do siebie różne gry. Może na przykład postarzeć albo wręcz zmienić rysy twarzy postaci, gdyż na podstawie przeanalizowanych danych doszła do wniosku, że powinna wyglądać inaczej.

Chociaż wywołało to oburzenie wśród części graczy, szczególnie tych przeciwnych wykorzystywaniu AI, to w gruncie rzeczy nie stanowi to wielkiego problemu. Wystarczy zmienić ustawienia grafiki w taki sposób, by DLSS w mniejszym stopniu ingerował w obraz. Obecnie i tak największym problemem graczy nie jest domniemana wadliwość technologii Nvidii, lecz coraz trudniejszy dostęp do jej najnowszych generacji.

Czytaj także Kupujesz grę? Twoje wydatki dopiero się zaczynają. Jak gaming wysysa pieniądze Piotr Wójcik

Dane ważą więcej niż gaming

Okazało się bowiem, że układy GPU produkowane przez Nvidię zapewniają szybkość obliczeniową przydatną nie tylko w grach komputerowych i zaawansowanych programach graficznych, ale też w usprawnianiu niezliczonych procesów i szkoleniu AI. Po procesory graficzne Nvidii ustawiła się więc kolejka korporacji, które zajmują się rozwijaniem sztucznej inteligencji lub budowaniem wielkoskalowych centrów danych. To wywindowało ceny kalifornijskich GPU do absurdalnych poziomów, wykraczających już poza cenniki akceptowalne w gamingu. Najsilniejsza obecnie karta na rynku, GeForce RTX 5090, wyposażona aż w 32 GB RAM DDR 7, kosztuje w stacjonarnych sklepach z elektroniką ok. 50 tys. zł. Za cenę odpowiada jednak nie tylko popyt na układy scalone Tensor, ale też na kości pamięci RAM, których ceny także wystrzeliły z powodu popytu generowanego przez centra danych.

Kłopoty graczy z dostępnością najnowszych kart Nvidii to jednak tak zwane problemy pierwszego świata. Żeby wykorzystać w pełni potencjał RTX 5090, trzeba byłoby mieć telewizor na całą ścianę. Niemal dziesięć razy tańsza RTX 5070 z 12 GB RAM DDR 7 wystarczy każdemu, nawet profesjonalnym streamerom gier. Obecne produkty Nvidii z najwyższej półki to już towary dla zupełnie innej kategorii nabywców.

Najnowsza generacja układów Nvidii oparta jest na architekturze Blackwell – nazwanej na cześć pierwszego czarnego profesora w USA, Davida Blackwella z Uniwersytetu Berkeley. Architektura Blackwell jest wykorzystywana zarówno w kartach GeForce serii RTX 50, jak i układach GB 300 przeznaczonych do uczenia maszynowego i wielkich centrów danych. GB 300 to układ łączący dwa procesory GPU i jeden CPU w jedną kosmicznie szybką całość. Skrzynia serwerowa GB300 NVL72 składa się z 72 GPU Blackwell i 36 CPU Grace, a kosztuje 5-6 mln dolarów, czyli sporo ponad 20 mln złotych. Jedno z największych centrów danych w USA, Collosus 2, uruchomione w 2025 roku przez Microsoft w Memphis, zawiera ponad 6 tysięcy skrzyń NVL72, czyli ponad 430 tysięcy procesorów GPU Blackwell.

W ten sposób Nvidia stanęła na egzystencjalnym rozdrożu. Skoro dostarczając hardware jednemu odbiorcy – i tylko w jedno miejsce – może sprzedać prawie pół miliona procesorów graficznych z najwyższej półki, to po co miałaby użerać się z rozproszonymi po całym świecie graczami, którzy kręcą nosem, że muszą wydać pięć tysięcy złotych za sprzęt z niższej klasy średniej? Odpowiedź jest oczywista, więc firma Huanga szybko przekwalifikowała się na branżę data center & AI. W poprzednim roku fiskalnym zanotowała 216 mld dolarów przychodu, przy czym centra danych odpowiadały za ok. 90 proc. tej kwoty. Gaming stał się jedynie dodatkiem – działalnością poboczną.

Rockefeller do potęgi

W ten sposób kalifornijska spółka w ciągu kilku lat przeistoczyła się z czołowego producenta sprzętu w swojej niszy do absolutnie kluczowego przedsiębiorstwa w skali świata. Poza USA istnieje ledwie kilka firm tej rangi – między innymi tajwański TSMC (najbardziej zaawansowane chipy) czy holenderski ASML (najlepsze maszyny fotolitograficzne do łączenia chipów w układy scalone). Wzrost wartości Nvidii w obecnej dekadzie jest absolutnie spektakularny – w latach 2019–2026 kapitalizacja giełdowa spółki z Santa Clara skoczyła z 90 mld do ponad 5 bilionów dolarów, czyli ponad pięćdziesięciokrotnie. To prawdopodobnie największy sukces w historii biznesu. Przebija osiągnięcia wszystkich Rockefellerów, Gatesów, Jobsów i Bezosów tego świata.

W rezultacie Huang wszedł do zupełnie innej ligi, na co prawdopodobnie nie był przygotowany. I zaczął popełniać błędy. Były CEO Nvidii ma bardzo sprecyzowane opinie w szeregu kluczowych kwestii geopolitycznych i ekonomicznych, które często stoją w sprzeczności z dążeniami wpływowych grup interesu. W zakresie rozwoju AI zdecydowanie opowiadał się za rozwojem otwartych modeli (open source), by zapewnić dostęp do nich mniejszym przedsiębiorstwom i deweloperom. Na przeciwnej pozycji stoją czołowi producenci samych modeli, czyli Anthropic (Claude i Mythos) rodzeństwa Amodeich oraz – nazwany najpewniej ironicznie – OpenAI należący do Sama Altmana (ChatGPT). Obie spółki ściśle współpracują z Pentagonem i są traktowane przez Waszyngton jako strategiczne, a ich prezesi mają stały dostęp do ucha najwyższych oficjeli w USA.

Główne problemy Nvidii zwiastowała już końcówka rządów Joe Bidena. Jego administracja rzutem na taśmę nieoczekiwania wprowadziła surowe restrykcje dotyczące eksportu najbardziej zaawansowanych układów scalonych wykorzystywanych do szkolenia AI. Mowa więc przede wszystkim o procesorach graficznych Nvidii, które są bezkonkurencyjne – mogą się z nimi równać jedynie produkty sąsiada z Santa Clara, czyli AMD, które jednak specjalizuje się raczej w układach CPU. Restrykcje Bidena dotknęły również Polskę, gdyż cały region Europy Środkowo-Wschodniej – w przeciwieństwie do Europy Zachodniej – trafił do grupy pośredniej, dla której dostęp do chipów AI stał się reglamentowany. Chiny, Rosja, Iran oraz inni tradycyjni przeciwnicy USA zostali całkowicie odcięci od najnowszych układów. Trump reglamentację zniósł, jednak zakaz dla systemowych rywali Waszyngtonu utrzymał.

Znikające miasto-państwo

Jak można się domyślać, Jensen Huang stał na stanowisku, że odcięcie Pekinu od chipów AI to błędna strategia. Według założyciela Nvidii lepiej jest uzależnić Państwo Środka od dostaw z USA, tak jak ChRL zrobiła to w przypadku wielu innych towarów względem USA. W ten sposób można byłoby kontrolować tempo rozwoju technologicznego Chin i nie zachęcać ich do rozwijania własnej produkcji najbardziej zaawansowanych układów. Według Huanga, całkowite odcięcie od nich Państwa Środka zmusi je do rozwinięcia własnej produkcji, co zapewne potrwa, ale finalnie powstanie w ten sposób gigantyczny konkurent, który oferować będzie procesory może i nieco słabsze, za to tańsze i łatwiej dostępne.

Czytaj także Niechęć do centrów danych AI jednoczy Amerykanów Agata Popęda

Opinia Waszyngtonu w tej sprawie była jednak inna, więc Huang postanowił obejść restrykcje handlując z Chinami przez pośredników – przede wszystkim z Singapuru, czyli chińskiego państwa-miasta na Półwyspie Malajskim. Jego głównym odbiorcą stała się firma Megaspeed, w której jedną z głównych menedżerek była Alice Huang, późniejsza kochanka prezesa Nvidii. Megaspeed wraz z całym swoim łańcuchem kontrahentów miało łącznie kupić od Nvidii kilkaset tysięcy procesorów graficznych o wartości szacowanej nawet na 12 mld dolarów. Spółka Alice Huang nie była jednak jedynym odbiorcą produktów z Kalifornii. Według materiału „Wall Street Journal” w 2025 roku Nvidia sprzedawała dobra o wartości 10 mld dol. Kwartalnie – co stanowiło ponad jedną piątą jej przychodów – do Singapuru. Trudno uwierzyć, że państwo o ludności Słowacji i powierzchni aglomeracji warszawskiej potrzebowało tak ogromnych dostaw procesorów. Jest więc oczywiste, że Singapur był dla Nvidii bramą do Chin.

Niedoświadczony w rozgrywkach na najwyższym szczeblu Huang pozwalał sobie na zbyt dużo, gdyż poczuł się zbyt pewnie. Wydawało mu się, że bliskie relacje z Donaldem Trumpem, którymi często się chwalił, stanowią nieoficjalny glejt dla jego interesów z Chinami. Oficjalnie pojawiał się w towarzystwie Alice Huang, nie szczędząc jej przy tym serdecznych gestów – zresztą z wzajemnością. Najwyraźniej jednak czuł, co się święci, gdyż postanowił nieco ukryć swoje biznesy z ChRL. Lato 2025 roku było ostatnim kwartałem, w którym Nvidia wyszczególniła w swoim sprawozdaniu wyniki na rynku singapurskim. Od kolejnych kwartałów Singapur magicznie zniknął z oficjalnych dokumentów przedsiębiorstwa z Kalifornii.

Niewygodny prezes

Koniunktura polityczna Huanga jednak się skończyła. Amerykański elektorat stał się zagorzałym przeciwnikiem rozwoju AI, a w szczególności centrów danych pochłaniających ogromne ilości energii i wody. Wybory połówkowe były między innymi sondażem w sprawie AI, którą gorąco popiera administracja Trumpa, za to triumfujący demokraci podkreślali swój sceptycyzm. W Białym Domu zwyciężyła też opcja zaostrzenia kursu wobec Chin, czego zwolennikiem jest zaciekły przeciwnik „komunizmu” Marco Rubio. Waszyngton rozszerzył restrykcje eksportowe o centra danych położone poza ChRL, ale udostępniające moce obliczeniowe Państwu Środka. W ten sposób Huang stał się idealnym kozłem ofiarnym do poświęcenia na ołtarzu opinii publicznej. Skoro wrogi AI elektorat oczekuje ofiar, to niech to będzie chociaż Chińczyk.

Czytaj także Będzie wam gorzej. Postęp w służbie bogaczy Tomasz S. Markiewka

Nagle romanse Huanga, za które powinien przepraszać przede wszystkim żonę, stały się problemem wagi państwowej. Sprawę rozdmuchały amerykańskie platformy społecznościowe, robiąc z niej wiralową aferę. To z kolei doprowadziło do gwałtownego spadku wyceny akcji Nvidii – jej kapitalizacja błyskawicznie spadła z niemal sześciu do czterech bilionów dolarów, więc aż o jedną trzecią, chociaż z samym przedsiębiorstwem pod względem jego potencjału nic się szczególnego nie stało. Udziałowcy zostali więc „zmuszeni” do odwołania założyciela firmy ze stanowiska prezesa. Spółka trafiła na cenzurowane, a sekretarz skarbu Scott Bessent zaczął oskarżać Huanga o współudział w przemycie chipów do Chin, chociaż o sprawie doskonale wiedział Howard Lutnick, a jego Departament Handlu świadomie nie obejmował Megaspeed restrykcjami.

W ten sposób na boczny tor odsunięty został jeden z najbardziej kompetentnych, merytorycznych i lubianych przez współpracowników prezesów big techów. Zresztą odejście z Nvidii ogłaszają kolejni ważni pracownicy, a w obronie Huanga powstała nawet petycja.

Oczywiście, opinie Huanga dotyczące handlu chipami i rozwoju AI nieprzypadkowo pokrywały się z interesami Nvidii. Otwarty dostęp do modeli oraz wolny handel z Chinami oznaczają znaczący wzrost popytu na hardware spółki z Santa Clara. Pytanie jednak, czy lepszy jest rozwój technologiczny kierowany przez przedsiębiorców w rodzaju Huanga, nie bujających w obłokach i dostarczających hardware, czy w rodzaju Anthropic i OpenAI, dostarczających tajne programy AI dla wojska i przeświadczonych o swojej misji dziejowej. Radość z upadku Huanga przypomina satysfakcję polskiej koalicji rządzącej z odejścia prezydenta Andrzeja Dudy. Dążąc do zniszczenia nielubianej persony, warto się najpierw dowiedzieć, kto wskoczy na jej miejsce.

Komentarze

Trolle, boty, ścieki zostawiamy platformom. U nas możesz wziąć udział w sensownej dyskusji. Ale najpierw zapoznaj się z jej regulaminem!

Zaloguj się, aby skomentować
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
0
Komentujące wszystkich krajów, łączcie się!x