Wspieraj 
Wspieraj 
Wydawnictwo 
Obserwuj 
O Naszej rewolucji, filmie poświęconym relacji Jacka Kuronia i Elżbiety Gajki Kuroń, stało się głośno na długo zanim wszedł na ekrany. Niestety, ze złych powodów. Cieniem położył się na nim konflikt między scenarzystą Maciejem Pisukiem a producentem Robertem Kijakiem. W efekcie Pisuk, niezadowolony z kolejnych zmian w scenariuszu, wycofał swoje nazwisko z napisów. I ten brak scenarzysty jest widoczny na ekranie.
Nasza rewolucja sprawia wrażenie filmu zszytego dość przypadkowo i niezbyt udanie z kilku scenariuszy. Dzieła, które samo nie wie albo nie może się zdecydować, czym chce właściwie być i jaką historię opowiedzieć. Raz próbuje być politycznym kinem historycznym, raz melodramatem – i nie sprawdza się w żadnej z tych konwencji.
Coach rewolucji
W pierwszej scenie widzimy dwoje głównych bohaterów, jak na ulicach Warszawy czasów głębokiego PRL gubią ogon w postaci śledzących ich esbeków, by spotkać się w autobusie PKS. Nie jadą nim jednak na wspólną opozycyjną akcję, tylko do drewnianego domku pośrodku niczego, gdzie mogą po prostu być ze sobą, wolni od polityki, historii i obserwacji.
Pokazanie Kuroniów jako pary, która w środku wielkiej historii walczy o to, by ocalić dla siebie choć chwilę intymności, mogłoby być obiecującą perspektywą, film jednak porzuca ją na rzecz polityki. Narracja w pierwszej połowie skupia się na aktywności Jacka Kuronia w okresie prowadzącym do sierpnia 1980 roku oraz w czasach karnawału Solidarności. Kuroń przedstawiony jest jako ktoś w rodzaju „coacha rewolucji”, mistrza Yody antypeerelowskiej rebelii, który jeździ po kraju i uczy robotników, jak mają strajkować i organizować się. Z papierosem w ręku tłumaczy, że przemoc nie jest rozwiązaniem, bo otwarta konfrontacja z reżimem na ulicach skończy się tak, jak w roku 1970 na wybrzeżu.
Problem w tym, że polityczny konflikt nie ma tu stawek, napięcia ani dramaturgii. Można zrozumieć, że autorzy filmu nie chcieli robić ilustracji do podręcznika historii, ale szerszy historyczny sens aktywności Kuronia w przedsierpniowej opozycji i w czasie karnawału zupełnie nie wybrzmiewa na ekranie.
Twórcy bardzo starają się, by Nasza rewolucja nie była tylko filmem o Jacku Kuroniu, jednak w pierwszej części Gajka zostaje zepchnięta na dalszych plan. Nawet jeśli to z jej punktu widzenia prowadzona jest narracja, jest tylko postacią wspierającą męża.
Kwestia wierności
Rola Gajki rozrasta się w drugiej, ostatniej części, pokazującej okres, gdy karnawał Solidarności przerwał stan wojenny. Film znów zmienia się w opowieść o miłości, a nawet melodramat. Narracja koncentruje się wokół ostatecznie śmiertelnej choroby Gajki. Główni bohaterowie stają przed wyzwaniem: czy przyjąć propozycję komunistycznej władzy i wyjechać z kraju gdzieś, gdzie Gajka będzie miała szansę na wyleczenie, ale zdradzić w ten sposób sprawę i własne zasady, czy trwać w wierności sprawie, godząc się z tym, że może się to skończyć śmiercią kobiety. Każde z nich musi podjąć tę decyzję samodzielnie – oboje siedzą w więzieniach, a władze utrudniają im nawet korespondencyjny kontakt. Mimo dylematów, wahań i wewnętrznych konfliktów, wybierają podobnie.
Wybór, przed jakim stoją bohaterowie, jest dramatyczny, stawia pytania o wierność sprawie i o to, czy miłość byłaby w stanie przetrwać zdradę zasad oraz co znaczy wierność. Dramatyzm tego wyboru, jego wszystkie skomplikowane konteksty moralne i stawki nie są jednak w stanie wybrzmieć na ekranie.
Jest po prostu nijako
Nasza rewolucja nie jest filmem zupełnie nieudanym. Arkadiusz Jakubik i Magdalena Popławska to świetni aktorzy, w filmie zostali bardzo dobrze obsadzeni i są sceny, które niesie sama ich aktorska charyzma. Nie udało się przy tym uniknąć zupełnych pudeł obsadowych – razi zwłaszcza Andrzej Andrzejewski w roli Wałęsy. Na ekranie widzimy raczej podtatusiałego Wałęsę z lat 90. niż 80., do roli przywódcy Solidarności jako ciągle młodego robotnika aktor jest po prostu za stary w swojej fizycznej ekspresji.
Piotr Domalewski jest bez wątpienia utalentowanym reżyserem. W Naszej rewolucji sprawnie prowadzi narrację i trzyma pewien podstawowy rzemieślniczy poziom. Jednocześnie filmowi brakuje największych zalet kina Domalewskiego: niuansu, skomplikowanej psychologii, doskonałego wyczucia detalu i realiów. Twórca najlepiej sprawdza się jako reżyser wtedy, gdy mówi o współczesnej sobie rzeczywistości, gdy opowiada o doświadczeniach Polaków urodzonych w trakcie demograficznego wyżu z początku lat 80. – kino historyczne nie jest jego gatunkiem.
Największy problem polega na tym, że Naszą rewolucję mógłby w tej formie nakręcić, napisać i zmontować dowolny filmowy rzemieślnik. Otrzymujemy może nie żenujący, ale bardzo generyczny film, za którym nie widać żadnej mocnej autorskiej wizji, żadnego oryginalnego pomysłu – jeśli takie miejscami się pojawiają, to obumierają porzucone przez twórców. Tak niezwykli ludzie jak Kuroniowie, tak spleceni z wielką polską historią, zasługiwali w pierwszym rzędzie na dzieło, które będzie jakieś. To nie jest.
Komentarze
Trolle, boty, ścieki zostawiamy platformom. U nas możesz wziąć udział w sensownej dyskusji. Ale najpierw zapoznaj się z jej regulaminem!