Wspieraj 
Wspieraj 
Wydawnictwo 
Przekaż 
W 2015 roku wydaliśmy numer kwartalnika „Krytyka Polityczna” zatytułowany Instytucja krytyczna. Rozmawialiśmy wtedy z szefami i pracownikami instytucji kultury. Mniej interesował nas wtedy program – czyli to, co jest w nich prezentowane – a bardziej to, jak działają jako instytucje. 10 lat później wracamy do części pytań, a nawet niektórych rozmówców. Także tym razem interesują nas instytucje w działaniu: pytamy o publiczność i otoczenie społeczne, o kryzysy i ich przezwyciężanie.
Kultura interesowała nas w Krytyce Politycznej od zawsze. Sami też ją współtworzymy, również na poziomie instytucjonalnym, prowadząc Społeczną Instytucje Kultury Jasna 10 w Warszawie. Dla nas, podobnie jak polityka czy nauka, kultura jest przede wszystkim językiem służącym opisywaniu świata. Nie rozgraniczamy tych dziedzin, widzimy jak się przenikają, uzupełniają, czasem wchodzą w starcie. Instytucje są przykładem tego, jak kultura bywa zależna od polityki, jak poszczególne podmioty czerpią z wytwarzanej wiedzy, jak reagują na rzeczywistość.
Oddajemy w wasze ręce cykl wywiadów z kierownictwem i pracownikami muzeów i instytucji kultury. Zaproszenie do rozmowy przyjęli:
Daniel Muzyczuk – dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi;
Joanna Mytkowska – dyrektorka Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie;
Waldemar Tatarczuk, od 2010 do 2025 r. dyrektor Galerii Labirynt w Lublinie;
Basil Kerski – do końca 2025 r. dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku;
Magdalena Komornicka – kierowniczka Pawilonu Tańca i innych sztuk performatywnych w Warszawie;
Andrzej Szczerski – dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie
Ewa Chomicka – kierowniczka Laboratorium Praktyk Muzealnych w Muzeum POLIN i Jakub Woźniak – kierownik działu komunikacji Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Ciekawiło nas, jaka jest rola muzeów dziś, czyli w czasach polikryzysu – pandemii, wojny w Ukrainie, kryzysu klimatycznego – który zmusił je do szukania innych form kontaktu z publicznością. Muzea są przecież nie tylko miejscami gromadzenia i eksponowania artefaktów, ale przestrzeniami debat społecznych. Wystawom towarzyszą spotkania, warsztaty, wydarzenia online i offline, ale także działania niezwiązane bezpośrednio z konkretnymi wystawami czy profilem samych instytucji. Wiele instytucji reagowało na wybuch pełnoskalowej wojny w Ukrainie – czy to angażując się we wsparcie dla uchodźczyń jak POLIN, czy organizując wystawy jak Muzeum Sztuki w Łodzi czy Galeria Labirynt w Lublinie. O tym wszystkim opowiadają przedstawiciele tych instytucji.
Opinie naszych rozmówców na temat roli instytucji kultury są różne. Danel Muzyczuk mówi o muzeum, które „w warunkach kryzysu politycznego mogło być przestrzenią wspierającą solidarność i działania wspólnotowe”. „Odbiór kultury się bardzo zmienił i publiczność wyraża dziś pragnienie, by być bardziej zaangażowana w tworzenie programu” – mówi mi w rozmowie Joanna Mytkowska. Z kolei Andrzej Szczerski uważa, że reakcją muzeum na rozedrganie współczesnego świata powinno być wprowadzanie elementu stabilności, jednocześnie przyznając się do inspiracji koncepcją Piotra Piotrowskiego, zgodnie z którą „muzeum interakcja z otoczeniem społecznym i bycie aktywnym podmiotem w życiu publicznym to kluczowe zadanie”.
Wspieraj nas
Płatność odnawialna. W każdym momencie możesz zrezygnować z płatności.
Jak widać, słowo „wspólnota” spina te różne podejścia. We wspólnocie tej znajdują się nie tylko publiczność, ale też artyści czy zespół tworzący instytucje – o roli zespołów nasi rozmówcy również mówią wiele.
10 lat temu my również odwołaliśmy się do koncepcji muzeum krytycznego zaproponowanej przez Piotra Piotrowskiego. Wydaje się, że po latach część tych idei weszła do mainstreamu. Warto przyglądać się temu, jak deklaracje szefów instytucji kultury przekładają się na praktykę. Dlatego zachęcam was nie tylko do lektury, ale przede wszystkim do odwiedzania miejsc, o których rozmawiamy. Do zobaczenia na wystawie, debacie czy performansie.
Pobierz bezpłatny ebook
*
Krytyka Polityczna i Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie zapraszają 17 lutego (wtorek) o 18:00 do audytorium MSN na spotkanie Muzea w czasach polikryzysu. Spotkanie będzie transmitowane na naszym Facebooku i kanale Youtube.
*
Ebook powstał w ramach realizacji przedsięwzięcia „Muzea w czasach polikryzysu” finansowanego przez Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Komentarze
Krytyka potrzebuje Twojego głosu. Dołącz do dyskusji. Komentarze mogą być moderowane.