Wspieraj 
Wspieraj 
Wydawnictwo 
Przekaż 
Miało być pięknie i tęczowo. TSUE zobowiązał Polskę do wzięcia się w garść i dokonania transkrypcji małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą, a linię trybunału wsparł precedensowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. Może nie jest to równoznaczne z zawieraniem małżeństwa w Polsce, ale przeniesienie treści zagranicznego dokumentu do polskiego rejestru to zawsze coś. Społeczność LGBTQ+ popędziła do Urzędu Stanu Cywilnego w Warszawie, do którego wpłynęło 13 spraw.
I po co to wszystko?
Wydawało się, że to idealny moment na minimalne rozszczelnienie prawa, bo decyzja o dokonaniu transkrypcji skutkowałaby możliwością zarejestrowania małżeństwa w RSC, a to oznaczałoby widoczność w systemie. Trudno to uznać za rewolucję. Nie może być też mowy o uznaniu według polskiego prawa małżeństw jednopłciowych.
Chodzi tylko i aż o zarejestrowanie faktu, że gdzieś poza Polską do małżeństwa doszło, a żona z żoną istnieją i mają na to dowód w urzędzie. Może to małe zwycięstwo, bo tylko dla tych, których stać na śmigniecie na ślub do Berlina, Kopenhagi czy Brukseli, ale w niektórych sprawach nieporażka to już rodzaj wygranej. Geje już szykowali się do poloneza.
A potem wjechał Urząd Stanu Cywilnego w Warszawie i wcisnął LGBTQ+ z powrotem do słoja. Rozszczelnienia nie będzie. Postępowanie zostało zawieszone do momentu zmian legislacyjnych, a więc, jak zauważają Anton Ambroziak i Angelika Pitoń z OKO.Press, na wieczność.
Powodem mają być „problemy techniczne”, czyli niesforne rubryki „kobieta” i „mężczyzna”, a do tego jeszcze podstępny PESEL (na dziesiątej pozycji kodowana jest płeć, parzysta cyfra oznacza „kobietę”, a nieparzysta – „mężczyznę”), który ma tyle wspólnego z płcią, co oznaczenia na publicznych toaletach.
I po sprawie. Bo czyja to wina, że formularze wymagają oznaczenia płci małżonków, tory są złe, a transkrypcje aktów małżeństw nie obejmują 10 proc. społeczeństwa? W internecie krzyczą, że to wina Trzaskowskiego, a na pewno rządu, bo jeśli nie powstaną wytyczne działań dla urzędów, to transkrypcje też się nie pojawią. Gdyby Warszawa przeprowadziła procedurę, to inne miasta poszłyby za nią i to byłby znacznie bardziej przydatny precedens niż faza na labubu, goguma latte i koncept talerzykowy.
Drama gęstnieje, czyli wycieczka po internecie
Media ścigają się z doniesieniami, queery się denerwują, szykuje się protest, Trzaskowski został wyklęty przez fundację Parada Równości, odrzucają go z roli patrona na paradzie… A nie, stop, to jednak nie jest oficjalny statement fundacji, to fake konto, które się pod nią podszywa. Wlatuje sprostowanie, nastroje – bojowe, fundacja tłumaczy, że patronat Rafała może i trudny, ale przynajmniej daje szansę na przestrzeń i widoczność, wszechmocny PESEL is chilling in the background.
W całej zabawie nie chodzi tak naprawdę o „przeszkody techniczne”, a o przeszkody symboliczne. Chyba że wyjdziemy z założenia, że PESEL nienawidzi gejów. Ale nawet jeśli przekonamy ciąg cyfr do bratania się z queerami, zaraz z worka wypadną inne „problemy”, które w przekazach medialnych urastają do rangi bossów, z którymi nie wiadomo kto miałby podjąć walkę.
![Piotr Wójcik "Trumponomika [o ekonomii Donalda Trumpa]"](https://krytykapolityczna.pl/wp-content/uploads/2022/12/plomienie_trumponomika-okladka.jpg)
Tymczasem PESEL luźniutko
Kto by pomyślał, że cyfry będą tak wszechmocne? Czy Andrzej Targowski, inicjator systemu PESEL, mógł się spodziewać, że część jego identyfikującej i porządkującej „rewolucji informatycznej” zmieni się w przeszkodę? Gdyby nie to, że w PESEL-u zawiera się informacja o płci, wszystko z pewnością byłoby piękne, proste i bezkonfliktowe. I co zrobić? Chyba nic, poza zauważeniem, że w przyszłym roku PESEL będzie świętował 50. urodziny, a to skłania do refleksji o czasie. Nie tylko mnie, ale też osoby komentujące sprawę na platformach społecznościowych.
„Mam 40 lat, 16 lat jestem z moją żoną (mamy niemiecki ślub)” – pisze pewna pani na Facebooku, która, jak podkreśla, pracuje i rozlicza podatki w Polsce. – „Czy oni czekają aż umrę?”.
Niewykluczone. 21 kwietnia Rafał Trzaskowski ogłasza na Facebooku: „(…) Właśnie pracujemy nad tym, jak skutecznie wykonać ten wyrok w sensie technicznym, jak najszybciej po zwrocie akt z NSA (kiedy to nastąpi – nie jest zależne od nas)”.
Szok, niedowierzanie – jednak można
Na szczęście znacznie więcej werwy i sprawczości ma stowarzyszenie Homokomando, które, zgodnie z nazwą, niczym oddział specjalny wjechało w internet na sygnale z procedurą, będącą praktyczną instrukcją postępowania ws. transkrypcji jednopłciowych aktów małżeństwa. Według niej „istnieją dwa techniczne sposoby wprowadzenia danych aktu małżeństwa jednopłciowego do Systemu Rejestrów Państwowych:
1. Wprowadzenie formularzu aktu małżeństwa z danymi obu małżonków bez podawania ich numerów PESEL;
2. Wprowadzenie dwóch formularzy aktu małżeństwa, każdy z nich tylko z numerem PESEL jednego z małżonków”.
Dlaczego to zadziała? Jak czytamy w przewodniku przygotowanym przez Linusa Lewandowskiego, „technicznie wykonanie tego jest możliwe przez pominięcie numerów PESEL osób (podstawa: rozporządzenie o wzorach aktów w kontekście braku konieczności ich podawania, i odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji w kontekście praktycznym działania systemu)”.
Czy Polska runie pod ciężarem transkrypcji?
Wyobrażam sobie, jak politycy i polityczki, dorośli ludzie, błądzą wzrokiem, przerzucają się tematem, aż w końcu ktoś upycha go kolanem pod dywan, gdy do pokoju wbiega PESEL. Uspokaja: – Spoko, zrzućcie winę na mnie, ja to uniosę. Ej, a co z dziećmi lesbijek?
Wspieraj nas
Płatność odnawialna. W każdym momencie możesz zrezygnować z płatności.
W tej hipotetycznej scenie zadał słuszne pytanie, bo może dawno nikt się tym nie chwalił, ale unieważnianie małżeństw jednopłciowych to nie jedyna moc PESEL-u. W 2020 roku sprawił, że dziecko zniknęło, a raczej nigdy nie zaistniało. Nawiązuję tu do historii Victora, syna dwóch lesbijek, któremu państwo nie zezwoliło na wydanie dowodu osobistego i przypisanie numeru PESEL.
I tak spotkamy się przy urnach
Tak naprawdę to nie ma znaczenia, bo przecież od początku nie chodzi o technikalia. Sprawa jest znacznie mniej fantazyjna: transkrypcja wydaje się trudna, bo nie opłaca się politycznie. KO nie widzi w elgiebetach grupy, o którą warto zabiegać. To zaskakujące, bo według raportu IPSOS z 2024 roku w Polsce jest niemal cztery miliony osób LGBTQ+, a one mają swoje rodziny i przyjaciół, więc to już porządny elektorat. KO liczy jednak na to, że gdy nadejdą wybory, postraszy rządami skrajnej prawicy, a zlepione ze strachu żebrogłosy wpadną i tak. Do tej pory się udawało.
Here we go again
Ta walka ma długą historię. Niech za argument posłuży tekst Witolda Mrozka napisany w 2012 roku, tuż po odrzuceniu przez Sejm ustawy o związkach partnerskich. Autor wspomina, jak to „znów się nie udało”, bo już w 2005 roku, z inicjatywy prof. Marii Szyszkowskiej, senatorki SLD, powstał pierwszy projekt o związkach jednopłciowych. Miałam wtedy siedem lat. W rytmie całej przepychanki zdążyłam trzy razy się zestarzeć, a związków partnerskich jak nie było, tak nie ma. A teraz jesteśmy dalej niż kiedykolwiek – walczymy o ochłap, bare minimum of bare minimum.
No nic, może w 2043 roku będzie lepiej. Albo w 2047. Szczególnie jeśli KO znów złapie nas dobrze znaną metodą na „tym razem ogarniemy, zaufaj mi, stara, bo jak nie, to przyjdzie Konfederata i nas zje”.
A dla tych, którzy przestają w to wierzyć, zbliża się świetna okazja, by to zaprezentować. 25 kwietnia o 14:00 przed Kancelarią Premiera odbędzie się protest w sprawie realizacji wyroku TSUE.
![Piotr Wójcik "Trumponomika [o ekonomii Donalda Trumpa]"](https://krytykapolityczna.pl/wp-content/uploads/2022/12/plomienie_trumponomika-okladka-171x267.jpg)
![Utracony kompas [o europejskiej lewicy]](https://krytykapolityczna.pl/wp-content/uploads/2026/03/plomienie_utracony_kompas-171x267.jpg)
Komentarze
Krytyka potrzebuje Twojego głosu. Dołącz do dyskusji. Komentarze mogą być moderowane.