Świat

W niektórych stanach wojna z konopiami faktycznie dobiega końca

Kalifornia, Nowy Jork i Illinois anulują stare wyroki za posiadanie marihuany.

Dwa stany na zachodzie USA, Kolorado i Waszyngton, były pierwszymi, które na jesieni 2012 zalegalizowały rekreacyjną marihuanę dla dorosłych po 21. roku życia. Z czasem dołączyły do nich: Kalifornia, Oregon, Nevada, Maine, Alaska, Michigan, Vermont, Massachusetts, Illinois oraz stołeczny Dystrykt Kolumbii. W 2020 wyborcy mają szansę zalegalizować trawę w Arizonie, Arkansas, New Jersey i na Florydzie. Razem – to prawie połowa Ameryki.

Ale co z dawnymi sprawami za posiadanie, często niewielkiej ilości trawy? Stare przewiny wciąż uniemożliwiają ludziom znalezienie porządnej pracy, domu, w skrajnych przypadkach – uniemożliwiają udział w wyborach.

20 wydarzeń, które zmieniły Amerykę od 2000 roku

Likwidowanie starych wyroków zaczęło się w Kalifornii, gdzie walka o dekryminalizację i stopniową legalizację konopi ma najdłuższą tradycję. W 2016 roku przyjęto tam Propozycję 64 (tzw. Adult Use of Marihuana Act), która zmodyfikowała stanowy kodeks karny.

W lutym 2019 sędzia z San Francisco obalił 9000 wyroków za marihuanę. Pomogła mu organizacja non-profit Code for America, która od 2009 roku krzewi w narodzie tzw. techniki obywatelskie (civic tech), umożliwiając obywatelom partycypację w technokracji. Organizacja pomaga ludziom aplikować o bony na żywność, a jej najgłośniejszym obecnie projektem jest wyszukiwanie starych wyroków za marihuanę i ich likwidacja. Dzięki niej w kwietniu 2019 hrabstwa Los Angeles oraz San Joaquin automatycznie anulowały 54 tys. wyroków za marihuanę. W sierpniu zlikwidowano 160 tys. wyroków w stanie Nowy Jork.

Zielona gorączka w USA

– Nazywamy to sprawiedliwością naprawczą: naprawiamy szkody poczynione przez wojnę z narkotykami – powiedziała Eunisses Hernandez z Drug Policy Alliance, organizacji non-profit częściowo dotowanej przez George’a Sorosa, której naczelnym celem jest zakończenie amerykańskiej wojny z narkotykami.

Wraz z początkiem nowej dekady Illinois jest jedenastym stanem, który legalizuje rekreacyjną marihuanę. Na nowy rok gubernator stanu sprawił obywatelom prezent, ogłaszając ponad 11 tys. ułaskawień w sprawach o niskiej szkodliwości przestępczej. Ogłosił to na South Side w Chicago, pragnąc podkreślić, że wyroki za marihuanę, często kwalifikowane nie jako wykroczenia, tylko przestępstwa, dotykały przede wszystkim mniejszości rasowe, np. Afroamerykanów.

Dilerzy walczą o prawa człowieka w Ameryce

Jedenaście tysięcy to dopiero początek, obiecuje gubernator. Docelowo prawo przewiduje anulowanie wszystkich starych wyroków wydanych w sprawach o posiadanie marihuany, w których ilość konopi nie przekroczyła 30 gram. Oczywiście wymaga to nakładu czasu i pieniędzy. Policja stanowa Illinois ma pełne ręce roboty. Sprawy od 2013 mają być załatwione do końca roku, te sprzed 2000 roku – do końca 2024. Obywatele otrzymają list potwierdzający likwidację wyroku.

W praktyce nie jest to takie łatwe, dowodzi profesor Colleen V. Chien z Uniwersytetu Santa Clara na łamach „Los Angeles Times”. Dokumentacja jest często niekompletna, niejasna i rozsiana między wieloma instytucjami. Jednym z warunków likwidacji wyroku jest przedstawienie dokumentu zaświadczającego o jego odsłużeniu – informacja, której notorycznie brakuje przy przeszukiwaniu starych spraw.

Kanapowa narkoturystyka

W wielu stanach możliwość aplikacji o likwidację starych wyroków weszła razem z legalizacją albo niedługo później, jak np. w 2015 w Oregonie. Badania pokazują jednak, że tylko 4 do 10% skazanych ubiega się o anulowanie wyroku. W większości wypadków przeszkodą jest koszt, nawet kilka tysięcy dolarów. Ludzie nie mają pieniędzy na prawnika ani czasu, żeby biegać po sądac, kolekcjonując wszystkie potrzebne papiery. Nie wspominając o tym, że społeczności, które naprawdę mogłyby z tego skorzystać, raczej unikają policji.

Amerykańscy naukowcy zapowiadają nową erę badań nad psychodelikami

A przecież – pisze profesor Chien dla „Los Angeles Times” – obliczenia przeprowadzone przez UC Berkley pokazuje, że anulowanie wyroku przekłada się przeciętnie na wzrost dochodu o 6 tys. dolarów rocznie. Code of America twierdzi, że dzięki likwidacjom wyroków pomogła wygenerować ponad 7 milionów dolarów we wzrostach zarobków i oszczędnościach publicznych.

W stanie Kolorado rekreacyjne konopie są legalne od siedmiu lat. Demokratyczny członek stanowej Izby Reprezentantów obiecuje projekt ustawy anulującej wyroki już w 2020, a lokalni republikanie nie sprzeciwiają się tym pomysłom. Problem polega na tym, kto ma ponosić koszt likwidacji – skazani za coś, co nie jest już przestępstwem, czy państwo. Czyli, innymi słowy, czy stan powinien umożliwić anulowanie wyroków, czy też zrobić to automatycznie. W Denver i Boulder, gdzie o anulowanie trzeba aplikować, zainteresowanie było minimalne.

Substancje psychodeliczne, podobnie jak marihuana, mają potencjał medyczny

Między 1986 a 2010 na terenie Kolorado doszło do 200 tys. aresztowań za posiadanie marihuany. Około 36% aresztowanych to Latynosi, którzy stanowią jedynie 23% stanu i bynajmniej nie palą mniej trawy niż ich biali sąsiedzi, dowodzą badania Queens College z 2012 roku.

Legalna marihuana jest jedną z niewielu kwestii, o której republikanie i demokraci są w stanie rozmawiać spokojnie, nawet w czasie impeachmentu. Deregulacja narkotyków to temat, który interesuje tak samo liberałów, jak i wyborców Trumpa.

Paragraf 228 w Rosji: półtora roku więzienia za resztki amfetaminy

Kolejni prokuratorzy okręgowi przymierzają się do czyszczenia ze starych wyroków kolejnych kalifornijskich hrabstw; na poziomie stanowym planowana jest również próba legalizacji grzybów halucynogennych, tak samo jak w stanie Oregon.

Wolne Konopie zapowiadają obywatelski projekt dekryminalizujący marihuanę

A co z poziomem federalnym? Mimo że ustawa o pełnej legalizacji rekreacyjnej marihuany w USA jest dopiero na poziomie komisji parlamentarnej, 2020 może być ważnym rokiem dla marihuany. Rozumieją to wszyscy demokratyczni kandydaci na prezydenta 2020, z których większość deklaruje poparcie dla pełnej legalizacji.

***

Ten artykuł nie powstałby, gdyby nie wsparcie naszych darczyńców. Dołącz do nich i pomóż nam publikować więcej tekstów, które lubisz czytać

Agata Popęda
Agata Popęda
Korespondentka Krytyki Politycznej w USA
Dziennikarka i kulturoznawczyni, korespondentka Krytyki Politycznej w Waszyngtonie.
Zamknij