Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej

Czy byli artystami? Nie. Byli robotnikami, rzemieślnikami, inteligentami. Czy trafili do obozów w 1939/40? Nie, trafiali do nich dużo wcześniej, już od 1933 roku. Czy 1945 ich wyzwolił? Nie, bo z obozów wyszła garstka, a dla większości z nich pobyt poza obozem oznaczał konieczność ukrywania przeszłości i wyroku. Oznaczał wstyd. Czemu byli w obozach? Bo próbowano ich izolować, resocjalizować, a końcu po prostu eksterminować. Książka Ostrowskiej to ciasny splot porwanych wątków, wynik wielu lat przeczesywania archiwów, by można było zobaczyć to, co wcześniej z niedbałością gubiono w statystykach.

O "onych", czyli "mężczyznach z różowym trójkątem" wiadomo, że: nie było wśród nich Polaków, było ich niewielu i nie mamy na ich temat właściwie żadnych danych, że skazywano ich z art. 175, że nosili różowe trójkąty. Joanna Ostrowska w swoim drobiazgowym śledztwie konsekwentnie pokazuje, że ani jedno z tych przeświadczeń nie jest prawdziwe. Więcej: że wynikają one nie tylko z naszej niewiedzy, ale - co szczególnie poruszające - z celowego, rozpoczętego tuż po wojnie zacierania i wykrzywiania pamięci o homoseksualnych ofiarach Trzeciej Rzeszy. Posuniętego tak daleko, że nawet oddające im hołd wiązanki kwiatów wyrzucano w Auschwitz na śmietnik. Imponująca, bezprecedensowa i wstrząsająca książka.

W kontekście „rodzinnego wstydu” ciekawa jest poruszana w książce kwestia pomijania i fałszowania kwestii więźniów homoseksualnych we wspomnieniach i w kultywowanej pamięci narodowej. Autorka zauważa, że „po wojnie polscy więźniowie oskarżeni o relacje seksualne z mężczyznami zostali całkowicie wymazani z pamięci o ofiarach II wojny światowej”. Z kolei „doświadczenia seksualne między kobietami uznawano za sprzeczne z polskością i za dowód zdrady narodowej”. Polskich więźniów zatrzymanych z paragrafu 175 miało jakoby nie być – choć dzięki autorce wiemy, że byli. Jakim cudem miałoby ich zresztą nie być?

Książka Joanny Ostrowskiej „Oni. Homoseksualiści w czasie II wojny światowej” nabiera dramatycznej aktualności w dzisiejszej, brunatniejącej Polsce. Ta aktualność powinna być głęboko zawstydzająca dla promotorów kampanii przeciwko środowisku LGBT+, czyli dla homofonicznego państwa PiS oraz Kościoła, pokrywającego swą homofobię faryzejskimi deklaracjami o „miłości bliźniego”.